Pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia i pozew o zaległą pensję

Gdy pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia w terminie, masz trzy drogi, które można łączyć: pisemne wezwanie do zapłaty, skargę do Państwowej Inspekcji Pracy i pozew do sądu pracy. Pozew o zaległe wynagrodzenie składasz bez opłaty, bez względu na kwotę, a roszczenie przedawnia się po 3 latach od dnia, w którym pensja powinna wpłynąć. Odsetki ustawowe za opóźnienie należą Ci się od dnia po terminie wypłaty.

Ten wpis jest dla osoby, która właśnie nie dostała pensji, dostała ją w części albo odeszła z firmy i czeka na ostatnią wypłatę, której nie ma. Pokazujemy, co zrobić w jakiej kolejności, ile to kosztuje i kiedy sprawa wymaga pełnomocnika. Adwokata albo radcę prawnego z czynnym wpisem znajdziesz w wyszukiwarce adwokatów i radców prawnych, a rachunek sprawy dla obu stron, razem z ryzykiem przegranej, policzy kalkulator kosztów sprawy w sądzie pracy.

Kiedy pracodawca musi wypłacić wynagrodzenie

Pensja płatna raz w miesiącu wpływa z dołu, najpóźniej w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca kalendarzowego (art. 85 § 2 Kodeksu pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245). Jeżeli ustalony dzień wypłaty wypada w dzień wolny od pracy, pracodawca płaci dzień wcześniej. Termin z regulaminu pracy albo z umowy może być krótszy, nigdy dłuższy. Od 11. dnia miesiąca pracodawca jest w opóźnieniu i od tego dnia biegną odsetki, a 3 lata przedawnienia liczy się od dnia, w którym pensja była wymagalna, czyli od terminu wypłaty.

Masz też prawo zobaczyć dokumenty, na podstawie których obliczono Twoje wynagrodzenie (art. 85 § 5). Przy sporze o nadgodziny, premie albo potrącenia poproś o nie na piśmie od razu. Odmowa jest później argumentem przed sądem, bo to pracodawca odpowiada za rzetelną ewidencję czasu pracy.

Co zrobić, gdy pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia

Kolejność, która zwykle działa najszybciej, wygląda tak:

Wezwanie do zapłaty na piśmie. Mail do kadr albo list polecony z kwotą, okresem, numerem rachunku i terminem, na przykład 7 dni. Wezwanie nie jest obowiązkowe przed pozwem w sprawie pracowniczej, ale porządkuje dowody i często wystarcza.
Skarga do PIP. Inspektor pracy po kontroli może nakazać pracodawcy wypłatę należnego wynagrodzenia, a taki nakaz podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, t.j. Dz.U. 2024 poz. 1712). Skarga jest bezpłatna.
Pozew do sądu pracy. Jedyna droga, która kończy się tytułem wykonawczym, z którym idziesz do komornika. Pozew nie wymaga wcześniejszej skargi do PIP.

Niewypłacenie pensji w terminie to także wykroczenie. Osoba odpowiedzialna po stronie pracodawcy podlega grzywnie od 2 000 do 60 000 zł (art. 282 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). Grzywna trafia jednak do Skarbu Państwa, nie do Ciebie, więc nie zastępuje pozwu.

Skarga do PIP czy pozew o zaległe wynagrodzenie

Droga	Koszt dla pracownika	Co daje	Ograniczenia
Wezwanie do zapłaty	0 zł albo koszt listu	dowód, że pracodawca wiedział o zaległości	nie zmusza do zapłaty
Skarga do PIP	0 zł	kontrola, nakaz wypłaty natychmiast wykonalny, wniosek o ukaranie	dotyczy kwot bezspornych; spór o wysokość rozstrzyga sąd
Pozew do sądu pracy	0 zł opłaty (art. 96 ust. 1 pkt 4 u.k.s.c.)	wyrok, rygor natychmiastowej wykonalności do jednej pensji, egzekucja komornicza	ryzyko kosztów pełnomocnika pracodawcy przy przegranej
Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia (art. 55 § 1¹ k.p.)	0 zł	odejście od razu i odszkodowanie w wysokości pensji za okres wypowiedzenia	tylko na piśmie, z przyczyną, w ciągu miesiąca od dowiedzenia się o naruszeniu

Skarga do PIP sprawdza się, gdy pracodawca przyznaje, że zalega, ale nie płaci. Gdy twierdzi, że pensja się nie należy, bo na przykład nie uznaje nadgodzin albo potrącił karę, spór i tak trafi do sądu. Wtedy szybciej jest od razu złożyć pozew.

Pozew o zaległe wynagrodzenie i co w nim napisać

Pozew składasz w sądzie rejonowym, wydziale pracy, właściwym dla siedziby pracodawcy albo dla miejsca, w którym praca była wykonywana (art. 461 § 1 k.p.c.). Wybór należy do Ciebie. W pozwie wskazujesz kwotę za każdy miesiąc osobno, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następującego po terminie wypłaty każdej raty (art. 481 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy). Dowodami są umowa o pracę, paski płacowe, wyciągi z rachunku, wezwanie do zapłaty, ewidencja czasu pracy i korespondencja z kadrami.

Kwotę podaje się zwykle w tej postaci, w jakiej wynika z umowy, czyli najczęściej brutto. Pracodawca, płacąc po wyroku, potrąca z niej zaliczkę na podatek i składki tak samo jak przy zwykłej wypłacie. Jeśli w umowie macie stawkę netto, opisz to wprost w pozwie, bo od tego zależy, ile faktycznie trafi na Twój rachunek.

Zasądzając należność pracownika, sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnej jednomiesięcznej pensji (art. 477² § 1 k.p.c.). Tę kwotę możesz egzekwować przez komornika, zanim wyrok się uprawomocni, nawet jeśli pracodawca złoży apelację.

Ile kosztuje pozew o zaległe wynagrodzenie

Opłata od pozwu wynosi 0 zł, bo pracownik wnoszący powództwo nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Biegłego, na przykład do wyliczenia nadgodzin, opłaca za Ciebie tymczasowo Skarb Państwa (art. 97). Za apelację płacisz dopiero wtedy, gdy wartość zaskarżenia przekracza 50 000 zł, i to tylko od nadwyżki (art. 35 ust. 1).

Realny koszt to własny pełnomocnik i ryzyko przegranej. Jeśli przegrasz, a pracodawca miał adwokata albo radcę, sąd zasądzi od Ciebie zwrot jego kosztów według stawki minimalnej: 75 procent stawki z § 2 rozporządzenia o opłatach za czynności adwokackie (§ 9 ust. 1 pkt 2). Przy zaległych 8 000 zł to 1 350 zł plus 17 zł opłaty skarbowej, przy 20 000 zł 2 700 zł plus 17 zł. Sąd może te koszty obniżyć albo od nich odstąpić w wypadkach szczególnie uzasadnionych (art. 102 k.p.c.). Gdy wygrasz, te same kwoty zwraca Ci pracodawca, a do tego oddaje Skarbowi Państwa opłatę od pozwu, której nie wniosłeś.

Co zrobić, gdy były pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia

Koniec umowy niczego nie zmienia w samym roszczeniu: pensja za ostatnie miesiące, ekwiwalent za niewykorzystany urlop i odprawa, jeśli się należy, są wymagalne i przedawniają się po 3 latach (art. 291 § 1 Kodeksu pracy). Byłego pracodawcę pozywasz tak samo, w sądzie pracy, bez opłaty. Różnica jest praktyczna: tracisz dostęp do systemów firmy, więc paski, grafiki i maile zabezpiecz, zanim oddasz służbowy laptop.

Przed pozwem sprawdź, kogo dokładnie pozywasz. Sklep, w którym pracowałeś, często jest tylko marką, a pracodawcą jest spółka z inną nazwą i adresem. Aktualną nazwę, siedzibę i osoby uprawnione do reprezentacji ustalisz, przeglądając dane spółki w KRS razem z zarządem i historią funkcji. Gdy okaże się, że wobec pracodawcy ogłoszono upadłość, zaległe pensje dochodzi się w postępowaniu upadłościowym, a część z nich może pokryć Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w granicach ustawowych limitów.

Kiedy pozew o zaległe wynagrodzenie warto oddać adwokatowi

Przy jednej bezspornej pensji wiele osób radzi sobie samodzielnie albo z pomocą PIP. Pełnomocnik ma realny sens, gdy:

spór dotyczy nadgodzin, dyżurów albo premii, a pracodawca kwestionuje ewidencję czasu pracy,
pracowałeś na umowie zlecenia albo bez umowy i najpierw trzeba ustalić, że był to stosunek pracy,
chcesz rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy i nie możesz pomylić się co do przyczyny ani terminu miesiąca,
zaległość jest wysoka, a firma wyprzedaje majątek albo zmienia adres,
pracodawca grozi powództwem wzajemnym, na przykład o szkodę albo o naruszenie zakazu konkurencji.

Honorarium ustalacie w umowie, w sprawach o wynagrodzenie często jako stałą kwotę za instancję albo część stałą i procent od odzyskanej kwoty. To, co odzyskasz od pracodawcy jako koszty zastępstwa, pokryje część tego honorarium. Zasady pracy pełnomocnika w sprawach pracowniczych, terminy i typowe błędy opisuje strona adwokat od prawa pracy. Jeśli razem z zaległą pensją dostałeś wypowiedzenie, sprawdź też termin na odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę, bo 21 dni biegnie niezależnie od sporu o pieniądze.

Najczęstsze pytania o niewypłacone wynagrodzenie

Ile czasu ma pracodawca na wypłatę wynagrodzenia?

Do 10. dnia następnego miesiąca, jeśli pensja jest płatna raz w miesiącu (art. 85 § 2 Kodeksu pracy). Wcześniejszy termin z umowy albo regulaminu wiąże pracodawcę. Od pierwszego dnia po terminie należą się odsetki ustawowe za opóźnienie, a pracodawca popełnia wykroczenie zagrożone grzywną od 2 000 do 60 000 zł.

Czy za pozew o zaległe wynagrodzenie trzeba zapłacić?

Nie. Pracownik wnoszący powództwo przeciwko pracodawcy nie płaci opłaty od pozwu bez względu na kwotę ani zaliczek na biegłych (art. 96 ust. 1 pkt 4 i art. 97 u.k.s.c.). Opłata pojawia się dopiero przy apelacji, gdy wartość zaskarżenia przekracza 50 000 zł, i liczy się tylko od nadwyżki.

Ile lat wstecz można dochodzić zaległego wynagrodzenia?

Trzy lata od dnia wymagalności każdej pensji (art. 291 § 1 Kodeksu pracy). Każdy miesiąc przedawnia się osobno: pod koniec października 2026 r. możesz jeszcze pozwać o pensję za październik 2023 r., płatną do 10 listopada 2023 r., ale za wrzesień 2023 r. termin już minął. Bieg przedawnienia przerywa między innymi wniesienie pozwu i uznanie długu przez pracodawcę.

Czy mogę odejść od razu, gdy pracodawca nie płaci?

Tak, jeżeli niewypłacanie jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracodawcy. Wtedy możesz rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na piśmie, z podaniem przyczyny, i żądać odszkodowania w wysokości pensji za okres wypowiedzenia (art. 55 § 1¹ i § 2 Kodeksu pracy). Masz na to miesiąc od chwili, w której dowiedziałeś się o naruszeniu.