Wpisz wartość całego majątku wspólnego i zaznacz, czy jesteście zgodni. Kalkulator policzy obok siebie obie drogi: opłatę sądową z wpisem do księgi wieczystej i taksę notarialną z VAT, a do tego stawkę pełnomocnika od Twojego udziału. Przy każdej kwocie stoi przepis.
Taksa to kwota maksymalna. Notariusz może wziąć mniej, więcej nie.
Wartość rynkowa, bez odejmowania kredytu hipotecznego.
W sądzie
500 zł
bez pełnomocnika i biegłych
U notariusza
4 099,10 zł
taksa maksymalna z VAT
Sąd z pełnomocnikiem: 5 900 zł na osobę. W sądzie każde z Was płaci co do zasady własnego pełnomocnika (art. 520 § 1 k.p.c.).
Podział majątku w sądzie kosztuje 1000 zł opłaty albo 300 zł przy zgodnym projekcie podziału, niezależnie od wartości majątku. U notariusza płaci się taksę od wartości całego majątku: przy 600 000 zł najwyżej 3170 zł netto, czyli 3899,10 zł z VAT. Przy nieruchomości w obu drogach dochodzi 200 zł za wpis w księdze wieczystej.
Opłaty to jednak mniejsza część rachunku. Przy sporze najwięcej kosztują pełnomocnik i opinie biegłych, a sprawa trwa od roku wzwyż. Dlatego realny wybór wygląda tak: przy zgodzie sąd za 300 zł albo szybki akt notarialny za kilka tysięcy, przy sporze tylko sąd, i wtedy liczy się dobrze przygotowany wniosek.
Majątek z nieruchomością, udziały po połowie. Kolumna sądowa zawiera opłatę i wpis w księdze wieczystej, bez pełnomocnika i bez biegłych. Kolumna notarialna to taksa maksymalna z VAT i ten sam wpis, bez wypisów.
| Wartość majątku | Sąd, zgodny projekt | Sąd, spór | Notariusz z VAT | Pełnomocnik w sporze (od udziału) |
|---|---|---|---|---|
| 50 000 zł | 500 zł | 1 200 zł | 1 319,30 zł | 3 600 zł |
| 200 000 zł | 500 zł | 1 200 zł | 2 131,10 zł | 5 400 zł |
| 400 000 zł | 500 zł | 1 200 zł | 3 115,10 zł | 5 400 zł |
| 600 000 zł | 500 zł | 1 200 zł | 4 099,10 zł | 10 800 zł |
| 900 000 zł | 500 zł | 1 200 zł | 5 575,10 zł | 10 800 zł |
| 1 500 000 zł | 500 zł | 1 200 zł | 7 297,10 zł | 10 800 zł |
| 2 500 000 zł | 500 zł | 1 200 zł | 10 064,60 zł | 10 800 zł |
Przy działach notariusz liczy taksę od ogólnej wartości dzielonego majątku (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia o taksie). Stawka minimalna pełnomocnika w sądzie idzie natomiast od wartości udziału osoby, którą reprezentuje (§ 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia o opłatach adwokackich). Majątek 900 000 zł to więc taksa od 900 000 zł, ale stawka adwokata od 450 000 zł.
Powyżej 2 000 000 zł taksa rośnie o 0,25 procent nadwyżki, ale nie przekroczy 10 000 zł netto, a między osobami z I grupy podatkowej 7500 zł (§ 3 pkt 7). Małżonek należy do I grupy (art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn), były małżonek nie jest tam wymieniony. Niższy sufit dotyczy więc podziału po rozdzielności ustanowionej w trakcie małżeństwa.
Przy sporze o wartość mieszkania, domu czy firmy sąd powołuje biegłego i żąda zaliczki od strony, która wnosi o dowód. Wysokość ustala sąd w konkretnej sprawie, więc kalkulator jej nie zgaduje. Każda opinia uzupełniająca to kolejna zaliczka i kolejne miesiące.
Notariusz liczy taksę od wartości majątku bez odliczania obciążeń (§ 4 rozporządzenia o taksie). Mieszkanie warte 700 000 zł z kredytem na 400 000 zł to podstawa 700 000 zł, nie 300 000 zł.
Wniosek z uzgodnionym projektem podziału kosztuje 300 zł zamiast 1000 zł (art. 38 ust. 2 u.k.s.c.). O połowę niższa jest też stawka minimalna pełnomocnika (§ 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia).
Wniosek o ustalenie nierównych udziałów albo o zwrot nakładów z majątku osobistego sąd rozstrzyga w tej samej sprawie (art. 567 § 1 k.p.c.). Każde takie żądanie to dodatkowe dowody, a więc czas i koszt.
Najdroższy błąd nie widnieje w żadnej tabeli. Do podziału majątku stosuje się przepisy o dziale spadku (art. 567 § 3 k.p.c.), a z nimi zasadę, że po prawomocnym postanowieniu nie dochodzi się już osobno roszczeń, które można było zgłosić w tej sprawie. Pominięty nakład na mieszkanie z pieniędzy od rodziców przepada. Co musi się znaleźć we wniosku, rozpisujemy we wpisie jak napisać wniosek o podział majątku wspólnego.
Podział majątku to postępowanie nieprocesowe. Każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem (art. 520 § 1 k.p.c.). Nie działa tu reguła z procesu, że przegrany płaci za wszystko.
Gdy interesy są sprzeczne, sąd może rozdzielić koszty stosunkowo, a uczestnika, którego wnioski oddalił, obciążyć kosztami drugiej strony (art. 520 § 2 i 3). Upór przy zawyżonej wycenie potrafi więc kosztować podwójnie.
Taksa, VAT i wpis w księdze to koszt umowy. Zwykle dzielicie go po połowie albo płaci osoba, która przejmuje nieruchomość. Warto to zapisać w samym akcie, żeby nie było drugiego sporu o rachunek.
Lista składników z wartością rynkową na dziś: mieszkanie, samochód, oszczędności, udziały w firmie. Skład ocenia się na dzień ustania wspólności, wartość według cen z chwili podziału.
Jeżeli uzgodnicie, kto co bierze i ile dopłaca, macie dwie tanie drogi: akt notarialny albo wniosek ze zgodnym projektem za 300 zł. Brak zgody co do jednego składnika to już spór.
Notariusz załatwia sprawę na jednej wizycie, sąd przy zgodnym wniosku zwykle na jednym posiedzeniu, ale po kilku miesiącach oczekiwania. Przy sporze zostaje tylko sąd.
Po akcie albo prawomocnym postanowieniu nowy właściciel nieruchomości składa wniosek o wpis. Opłata 200 zł (art. 42 ust. 1 u.k.s.c.). Przy akcie notarialnym wniosek zwykle składa notariusz i pobiera opłatę razem z taksą.
Sprawę rozpoznaje sąd rejonowy w postępowaniu nieprocesowym, niezależnie od wartości majątku. Całą procedurę, terminy i to, jak sąd rozlicza nakłady i kredyt, opisuje strona podział majątku po rozwodzie. Jeżeli rozwód dopiero się toczy, możliwy jest wniosek o podział w samym procesie rozwodowym; więcej na stronie adwokat rozwodowy.
Taksa maksymalna zależy od wartości całego dzielonego majątku (§ 3 rozporządzenia o taksie notarialnej). Przy 400 000 zł to 2370 zł netto, przy 600 000 zł 3170 zł netto, przy 1 500 000 zł 5770 zł netto. Do tego 23 procent VAT, wypisy po 6 zł netto za stronę i 200 zł opłaty za wpis w księdze wieczystej, jeżeli dzielicie nieruchomość.
Opłata od wniosku o podział majątku wspólnego jest stała: 1000 zł, a 300 zł, jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt podziału (art. 38 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Nie zależy od wartości majątku. Przy sporze dochodzą zaliczki na biegłych, a przy nieruchomości 200 zł za wpis w księdze wieczystej po uprawomocnieniu się postanowienia.
Wynagrodzenie ustala się w umowie, a punktem odniesienia jest stawka minimalna liczona od wartości Twojego udziału, nie od całego majątku (§ 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie). Przy udziale 300 000 zł to 10 800 zł w sporze i 5400 zł przy zgodnym wniosku. Adwokaci często liczą więcej przy sprawach z biegłymi.
W sądzie każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.), więc zwykle każde z byłych małżonków płaci swojego pełnomocnika. Gdy interesy są sprzeczne, sąd może rozdzielić koszty inaczej albo obciążyć nimi uczestnika, którego wnioski oddalono (art. 520 § 2 i 3). U notariusza podział taksy ustalacie w umowie.
Przy zgodzie najtańszy jest sąd: 300 zł opłaty niezależnie od wartości, wobec kilku tysięcy złotych taksy z VAT u notariusza przy typowym mieszkaniu. Notariusz wygrywa czasem: podpisujecie akt na jednej wizycie, a sąd wyznacza posiedzenie po kilku miesiącach. Przy małym majątku, do około 50 000 zł, akt notarialny kosztuje mniej więcej tyle co wniosek w sporze.
Sam wniosek do sądu kosztuje 1000 zł opłaty stałej albo 300 zł, gdy dołączacie zgodny projekt podziału (art. 38 u.k.s.c.). Opłatę uiszcza się przy składaniu wniosku. Jeżeli wniosek przygotowuje pełnomocnik, dochodzi jego wynagrodzenie, a przy sporze także zaliczki na opinie biegłych, które sąd wyznacza w toku sprawy.
Podziału majątku wspólnego małżonków nie ma w katalogu czynności opodatkowanych z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Katalog wymienia dział spadku i zniesienie współwłasności w części spłat i dopłat. Podatek dochodowy może pojawić się dopiero przy późniejszej sprzedaży otrzymanej nieruchomości, więc przed podpisaniem umowy warto zapytać o to notariusza.
Nie ma przymusu adwokackiego, a przy zgodnym projekcie wiele osób składa wniosek samodzielnie. Pełnomocnik zwraca się przy sporze o wartość nieruchomości, nierówne udziały, nakłady na majątek osobisty albo spłatę kredytu. Wtedy błąd we wniosku kosztuje więcej niż wynagrodzenie, bo po prawomocnym podziale nie zgłosisz pominiętych roszczeń osobno.
Pełnomocnik oceni, czy da się dojść do zgodnego projektu za 300 zł, czy sprawa pójdzie w spór z biegłymi, i jakie roszczenia trzeba zgłosić od razu, żeby nie przepadły. Jedna konsultacja przed złożeniem wniosku kosztuje mniej niż jedna opinia uzupełniająca.