Opłata od pozwu o zadośćuczynienie: 5%, limit 100 000 zł
Opłata od pozwu o zadośćuczynienie to 5% żądanej kwoty, najwyżej 100 000 zł od 23.09.2025. Tabela kwot, rozszerzenie powództwa i zwrot opłaty przy ugodzie.
Redakcja Ranking Adwokatów Odszkodowania
Opłata od pozwu o zadośćuczynienie wynosi 5 procent żądanej kwoty, jeśli przekracza ona 20 000 zł, ale nie więcej niż 100 000 zł (art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Do 20 000 zł opłata jest stała, od 30 do 1 000 zł. Przy żądaniu 100 000 zł płacisz 5 000 zł, przy 300 000 zł 15 000 zł. Limit 100 000 zł obowiązuje dla pozwów wniesionych od 23 września 2025 r. Wcześniej wynosił 200 000 zł i część poradników nadal go podaje.
Opłatę wnosi się z góry, razem z pozwem. Jeśli wygrasz, przegrany ubezpieczyciel albo sprawca zwraca ją razem z kosztami pełnomocnika. Problem polega na tym, że przy zadośćuczynieniu rzadko wygrywa się dokładnie tyle, ile się żądało, bo kwotę ustala sąd według własnej oceny krzywdy. Niżej rozpisujemy, ile zapłacisz, jak ograniczyć opłatę na starcie i co się dzieje z kosztami, gdy sąd przyzna mniej. Cały rachunek sprawy, razem z wynagrodzeniem prawnika i prowizją firmy odszkodowawczej, liczy kalkulator: ile kosztuje prawnik od odszkodowań.
Opłata od pozwu o zadośćuczynienie: kwoty w tabeli
Zadośćuczynienie za uszczerbek na zdrowiu (art. 445 k.c.) i za śmierć osoby najbliższej (art. 446 § 4 k.c.) to roszczenie pieniężne, więc wartością przedmiotu sporu jest po prostu żądana kwota (art. 19 § 1 k.p.c.). Odsetek żądanych obok zadośćuczynienia nie dolicza się do tej wartości (art. 20 k.p.c.), więc nie podnoszą opłaty.
| Żądane zadośćuczynienie | Opłata od pozwu | Stawka minimalna pełnomocnika (zwrot od przegranego) |
|---|---|---|
| 15 000 zł | 750 zł | 3 600 zł |
| 50 000 zł | 2 500 zł | 3 600 zł |
| 100 000 zł | 5 000 zł | 5 400 zł |
| 300 000 zł | 15 000 zł | 10 800 zł |
| 1 000 000 zł | 50 000 zł | 10 800 zł |
| 2 000 000 zł | 100 000 zł | 10 800 zł |
| 3 000 000 zł | 100 000 zł (wcześniej 150 000 zł) | 15 000 zł |
Opłatę liczymy według art. 13 u.k.s.c. (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228), stawki według § 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 215). Do tego dochodzi 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, jeśli pozew składa adwokat albo radca prawny. Dla dowolnej innej kwoty i rodzaju pisma opłatę policzy kalkulator opłaty sądowej od pozwu.
Limit 100 000 zł: od kiedy obowiązuje
Górną granicę opłaty stosunkowej obniżyła ze 200 000 zł do 100 000 zł ustawa z 25 lipca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1157), która weszła w życie 23 września 2025 r. Zgodnie z jej przepisem przejściowym do pism wniesionych przed tym dniem stosuje się dawny limit. W sprawach o zadośćuczynienie limit ma znaczenie przy roszczeniach powyżej 2 mln zł, czyli przy najcięższych uszczerbkach i przy kilku powodach w jednej sprawie. Jeśli ktoś pisze dziś o limicie 200 000 zł, opisuje stan sprzed nowelizacji.
Ile kosztuje pozew o zadośćuczynienie razem z prawnikiem?
Koszt startowy to opłata od pozwu, 17 zł od pełnomocnictwa i honorarium pełnomocnika za pierwszą instancję. Przy żądaniu 100 000 zł i honorarium równym stawce minimalnej (5 400 zł plus VAT) wykładasz około 12 000 zł. Po pełnej wygranej przegrany zwraca Ci 5 017 zł opłat i co najmniej 5 400 zł kosztów zastępstwa. W sprawie, która wymagała dużego nakładu pracy, na przykład kilku opinii biegłych, sąd może przyznać więcej, do sześciokrotności stawki minimalnej (§ 15 ust. 3 rozporządzenia), pod warunkiem że pełnomocnik o to wniesie i wykaże nakład pracy.
Dla porównania: firma odszkodowawcza, która przy tej samej kwocie weźmie 20 procent plus VAT, zatrzyma 24 600 zł. W sądzie i tak nie wystąpi sama, bo pełnomocnikiem procesowym może być adwokat albo radca prawny (art. 87 § 1 k.p.c.). Zestawienie obu modeli dla Twojej kwoty znajdziesz na stronie ile kosztuje prawnik od odszkodowań, a rodzaje roszczeń i terminy przedawnienia na stronie adwokat od odszkodowań.
Co jeśli sąd przyzna mniej zadośćuczynienia, niż żądałeś?
Zasada ogólna mówi, że przy częściowym uwzględnieniu żądania koszty są wzajemnie zniesione albo stosunkowo rozdzielone (art. 100 zdanie pierwsze k.p.c.). Jeśli żądałeś 200 000 zł, a sąd przyznał 120 000 zł, wygrałeś w 60 procentach i przy stosunkowym rozdzieleniu ponosisz 40 procent kosztów obu stron. Opłata 10 000 zł od zawyżonego żądania częściowo przepada.
Ten sam przepis ma jednak drugie zdanie, kluczowe przy zadośćuczynieniu. Sąd może włożyć na jedną stronę obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli określenie należnej sumy zależało od oceny sądu (art. 100 zdanie drugie k.p.c.). Wysokość zadośćuczynienia z definicji zależy od oceny sądu, bo nie ma cennika krzywdy. Sądy korzystają z tej możliwości, gdy żądanie było rozsądne, a różnica wynika z oceny, nie z wyraźnego przesadzenia. Nie jest to jednak automat: kwota wyraźnie oderwana od orzecznictwa w podobnych sprawach zwykle kończy się stosunkowym rozdzieleniem.
Praktyczny wniosek: żądanie warto oprzeć na kwotach zasądzanych w podobnych sprawach i na dokumentacji, a nie na liczbie, która dobrze wygląda. Dokumentacja krzywdy to nie tylko karta leczenia. Rachunki za rehabilitację, zaświadczenia o przebiegu terapii i opis ograniczeń w codziennym życiu wpływają i na odszkodowanie, i na zadośćuczynienie. Jeśli po wypadku szukasz fizjoterapeuty do rehabilitacji, zachowuj faktury i zalecenia, bo koszty leczenia i rehabilitacji sprawca pokrywa na podstawie art. 444 § 1 k.c.
Jak zmniejszyć opłatę na starcie: rozszerzenie powództwa
Częsta taktyka w sprawach o uszczerbek na zdrowiu polega na tym, że pozew obejmuje kwotę pewną, a po opinii biegłego lekarza powód rozszerza żądanie. Od pisma rozszerzającego pobiera się różnicę między opłatą od nowej i od dotychczasowej wartości, nie mniej niż 30 zł (art. 25a u.k.s.c.). Przykład: pozew o 100 000 zł kosztuje 5 000 zł, a rozszerzenie do 250 000 zł to dopłata 7 500 zł. Łącznie płacisz tyle samo, ale drugą część dopiero wtedy, gdy opinia potwierdzi rozmiar krzywdy.
Taktyka ma koszt ryzyka. Pozew przerywa bieg przedawnienia co do kwoty, którą obejmuje. Jeśli rozszerzasz żądanie po upływie terminu przedawnienia, ubezpieczyciel może podnieść zarzut przedawnienia co do nadwyżki. Przy szkodzie na osobie termin wynosi co do zasady 3 lata od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i o osobie zobowiązanej, a przy szkodzie wynikłej z przestępstwa 20 lat (art. 4421 k.c.). Pozew z kwotą zaniżoną tuż przed końcem terminu to błąd, którego nie da się później naprawić.
Kiedy opłaty nie płacisz albo dostajesz ją z powrotem
- Renta. Pozew o rentę z art. 444 § 2 albo 446 § 2 k.c. jest wolny od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 16 u.k.s.c.). Zwolnienie obejmuje rentę, nie zadośćuczynienie żądane w tym samym pozwie.
- Zwolnienie od kosztów. Osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może złożyć wniosek o zwolnienie razem z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (art. 102 u.k.s.c.). Sąd może zwolnić w całości albo w części.
- Ugoda przed pierwszą rozprawą. Gdy sprawa kończy się ugodą przed rozpoczęciem rozprawy w pierwszej instancji, sąd z urzędu zwraca całą opłatę od pozwu (art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. h u.k.s.c.), pomniejszoną o opłatę minimalną (art. 79 ust. 3).
- Ugoda po rozpoczęciu rozprawy. Przy ugodzie sądowej zawartej po rozpoczęciu rozprawy wraca połowa opłaty (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. c), a przy ugodzie przed mediatorem trzy czwarte (art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. a), w obu przypadkach również pomniejszone o opłatę minimalną.
Czy przed pozwem trzeba iść do ubezpieczyciela?
Przy szkodzie z OC sprawcy zgłoszenie do ubezpieczyciela to zwykły pierwszy krok, a jego decyzja wyznacza kwotę sporu. Pozew musi też zawierać informację, czy strony próbowały mediacji lub innego pozasądowego rozwiązania sporu (art. 187 § 1 pkt 3 k.p.c.). Odwołanie od zaniżonej decyzji nic nie kosztuje i bywa skuteczne, jeśli dołączysz nowe dowody. Jak je przygotować, opisuje strona odwołanie od decyzji ubezpieczyciela.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi opłata od pozwu o zadośćuczynienie?
Przy żądaniu powyżej 20 000 zł opłata wynosi 5 procent tej kwoty, najwyżej 100 000 zł dla pozwów wniesionych od 23 września 2025 r. Do 20 000 zł obowiązuje opłata stała: 750 zł przy kwocie od 10 000 do 15 000 zł i 1 000 zł od 15 000 do 20 000 zł. Odsetek nie dolicza się do wartości sporu.
Kto płaci koszty sądowe w sprawie o zadośćuczynienie?
Z góry płaci powód. Po wyroku przegrany zwraca zwycięzcy opłatę i koszty pełnomocnika (art. 98 k.p.c.). Przy częściowej wygranej koszty rozdziela się stosunkowo, ale sąd może obciążyć przegranego całością, bo wysokość zadośćuczynienia zależy od jego oceny (art. 100 zdanie drugie k.p.c.).
Czy można wnieść pozew o zadośćuczynienie bez opłaty?
Tylko jeśli sąd zwolni Cię od kosztów na wniosek z oświadczeniem majątkowym (art. 102 u.k.s.c.). Pozew bez opłaty i bez takiego wniosku sąd wezwie do uzupełnienia, a po bezskutecznym terminie zwróci. Z mocy ustawy bez opłaty dochodzi się między innymi renty z art. 444 § 2 i 446 § 2 k.c. (art. 96 ust. 1 pkt 16 u.k.s.c.), ale samo zadośćuczynienie do tych wyjątków nie należy.
Czy opłata wraca, jeśli ubezpieczyciel zawrze ugodę?
Tak. Ugoda przed rozpoczęciem rozprawy w pierwszej instancji oznacza zwrot całej opłaty pomniejszonej o opłatę minimalną. Ugoda sądowa po rozpoczęciu rozprawy daje zwrot połowy, a ugoda przed mediatorem w toku procesu trzech czwartych (art. 79 u.k.s.c.). Zwrot następuje z urzędu, bez wniosku.
Stawki pełnomocnika dla każdej wartości sporu, także w apelacji, liczy kalkulator kosztów zastępstwa procesowego. Zanim podpiszesz umowę z pełnomocnikiem, sprawdź go w rejestrze adwokatów.