Kalkulator kosztów zastępstwa procesowego: stawki adwokackie 2026
Podaj wartość przedmiotu sprawy i etap postępowania. Kalkulator poda stawkę minimalną oraz górną granicę, o jaką wolno wnioskować, wprost ze skali rozporządzenia. Każda kwota ma przy sobie paragraf, z którego pochodzi.
Ten sam wynik dotyczy radcy prawnego: art. 99 kpc każe zwracać mu koszty według przepisów o wynagrodzeniu adwokata.
Stawka minimalna
3 600 zł
Podstawa: § 2.
Maksimum, o jakie wolno wnioskować
21 600 zł
To jest sześciokrotność stawki minimalnej z § 15 ust. 3. Wartość przedmiotu sprawy (30 000 zł) jest wyższa, więc nie ogranicza tu kwoty.
Żeby dostać więcej niż stawkę minimalną, trzeba o to wystąpić. W braku oświadczenia o wysokości kosztów sąd ustala opłatę w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej (§ 16).
W skrócie
Koszty zastępstwa procesowego liczy się od wartości przedmiotu sprawy według progowej skali z § 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, od 90 zł przy sprawie do 500 zł do 25 000 zł powyżej 5 000 000 zł. Dla postępowania upominawczego, nakazowego i EPU obowiązuje osobna, niższa skala z § 3 ust. 1. Kolejne instancje to procent stawki minimalnej, a nie nowa kwota.
Dwie rzeczy decydują o tym, ile z tego naprawdę wpłynie na rachunek kancelarii, i obie są proceduralne, a nie rachunkowe. Po pierwsze, roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeżeli strona nie zgłosi wniosku najpóźniej przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia (art. 109 § 1 kpc). Po drugie, nawet zgłoszony wniosek daje domyślnie tylko stawkę minimalną, bo dopiero oświadczenie o wysokości kosztów otwiera drogę do kwoty wyższej (§ 16). Cała różnica między stawką minimalną a jej sześciokrotnością zależy od jednego akapitu w piśmie.
Stawki adwokackie według wartości przedmiotu sprawy
Obie skale są progowe, więc o kwocie decyduje przedział, a nie proporcja. Sprawa o 10 001 zł mieści się już w progu 3600 zł, choć od poprzedniego progu dzieli ją jedna złotówka. Dlatego przy wartościach tuż pod granicą przedziału opłaca się sprawdzić, czy dochodzone odsetki i koszty uboczne nie przesuwają wartości przedmiotu sprawy do wyższego progu.
Zasady ogólne
§ 2 rozporządzenia o opłatach za czynności adwokackie
| Wartość przedmiotu sprawy | Stawka |
|---|---|
| do 500 zł | 90 zł |
| powyżej 500 zł do 1500 zł | 270 zł |
| powyżej 1500 zł do 5000 zł | 900 zł |
| powyżej 5000 zł do 10 000 zł | 1800 zł |
| powyżej 10 000 zł do 50 000 zł | 3600 zł |
| powyżej 50 000 zł do 200 000 zł | 5400 zł |
| powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł | 10 800 zł |
| powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł | 15 000 zł |
| powyżej 5 000 000 zł | 25 000 zł |
Postępowanie upominawcze, nakazowe i EPU
§ 3 ust. 1, siedem progów zamiast dziewięciu
| Wartość przedmiotu sprawy | Stawka |
|---|---|
| do 500 zł | 60 zł |
| powyżej 500 zł do 1500 zł | 180 zł |
| powyżej 1500 zł do 5000 zł | 600 zł |
| powyżej 5000 zł do 10 000 zł | 1200 zł |
| powyżej 10 000 zł do 50 000 zł | 2400 zł |
| powyżej 50 000 zł do 200 000 zł | 3600 zł |
| powyżej 200 000 zł | 7200 zł |
Ta skala obowiązuje tylko dopóki sprawa toczy się w trybie nakazowym. Po skutecznym wniesieniu sprzeciwu lub zarzutów opłatę ustala się na zasadach ogólnych (§ 3 ust. 2), czyli wraca się do skali obok. Jeżeli to Twój przeciwnik złożył sprzeciw od nakazu zapłaty, podstawa wyliczenia zmienia się z dnia na dzień.
Koszty zastępstwa w apelacji, zażaleniu, kasacji i egzekucji
Wyższa instancja nie ma własnej skali kwotowej. Bierze procent stawki minimalnej policzonej ze skali ogólnej, a wysokość tego procentu zależy od jednej okoliczności: czy sprawę w poprzedniej instancji prowadził ten sam pełnomocnik. Zmiana pełnomocnika zawsze podnosi stawkę, bo nowy adwokat musi poznać akta od zera.
| Etap | Ten sam pełnomocnik | Zmiana pełnomocnika | Nie mniej niż | Podstawa |
|---|---|---|---|---|
| Apelacja przed sądem okręgowym | 50% | 75% | 120 zł | § 10 ust. 1 pkt 1 |
| Apelacja przed sądem apelacyjnym | 75% | 100% | 240 zł | § 10 ust. 1 pkt 2 |
| Zażalenie | 25% | 50% | 120 zł | § 10 ust. 2 pkt 1 |
| Skarga kasacyjna wraz z udziałem w rozprawie przed SN | 75% | 100% | 240 zł | § 10 ust. 4 pkt 1 |
| Sama skarga kasacyjna albo opinia o braku podstaw | 50% | 75% | 240 zł | § 10 ust. 4 pkt 2 |
| Sam udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym | 50% | 75% | 240 zł | § 10 ust. 4 pkt 3 |
| Egzekucja z nieruchomości | 50% | 50% | brak | § 8 pkt 7 |
| Egzekucja innego rodzaju | 25% | 25% | brak | § 8 pkt 7 |
W egzekucji stawka minimalna jest równocześnie maksymalna
To jest najczęściej pomijany wyjątek w całej tej materii i wywraca wynik o kilkaset procent. Wynagrodzenie z tytułu zastępstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym nie może być wyższe niż stawka minimalna opłaty za czynności adwokackie albo radcowskie (art. 770 § 4 kpc). Sześciokrotność z § 15 ust. 3 jest więc w egzekucji nieosiągalna, choć kalkulatory i poradniki regularnie ją tam podają. Druga różnica dotyczy odsetek: do kosztów egzekucji nie stosuje się art. 98 § 11 i 12 kpc (art. 770 § 1 kpc), więc odsetki od zasądzonych kosztów tutaj nie biegną. Trzecia dotyczy tego, kto liczy: koszty postępowania egzekucyjnego ustala postanowieniem komornik wraz z ukończeniem postępowania, a nie sąd (art. 770 § 2 kpc).
Dolna granica ma znaczenie wyłącznie przy drobnych sprawach i wtedy potrafi całkowicie zmienić wynik. Przy zażaleniu w sprawie o 400 zł wyliczenie procentowe daje 22,50 zł, ale przepis nie pozwala zejść poniżej 120 zł, więc obowiązuje kwota ponad pięć razy wyższa od rachunku. Kalkulator w nagłówku stosuje tę regułę automatycznie i pokazuje, kiedy zadziałała.
Dwa momenty, w których koszty zastępstwa przepadają
Wyliczenie kwoty jest najłatwiejszą częścią tej materii. Pieniądze znikają gdzie indziej, w dwóch miejscach procedury, i to niezależnie od tego, jak dobrze sprawa poszła merytorycznie. Warto znać obie, bo działają na różnych poziomach: pierwsza zabiera całość, druga zabiera różnicę.
Pułapka pierwsza
Brak wniosku, czyli zero zamiast wszystkiego
Roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeżeli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych (art. 109 § 1 kpc). Sąd orzeka o kosztach z urzędu tylko wobec strony działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego. Innymi słowy, właśnie obecność zawodowego pełnomocnika wyłącza działanie sądu z urzędu, więc przeoczenie kosztuje całą kwotę.
Pułapka druga
Wniosek bez oświadczenia, czyli stawka minimalna
Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa może zawierać oświadczenie o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata. W braku takiego oświadczenia opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej, chyba że okoliczności z § 15 ust. 3 przemawiają za innym jej ustaleniem (§ 16). Sam zwrot "według norm przepisanych" jest więc wnioskiem o minimum. Wszystko, co ponad, wymaga wskazania nakładu pracy, liczby stawiennictw i czynności podjętych w sprawie.
Co realnie przekonuje sąd do kwoty ponad minimum
Katalog z § 15 ust. 3 i art. 109 § 2 kpc pokrywa się i wymienia te same okoliczności: niezbędny nakład pracy wraz z czasem przygotowania i liczbą stawiennictw, wartość przedmiotu sprawy, wkład pełnomocnika w wyjaśnienie okoliczności faktycznych oraz rodzaj i zawiłość sprawy, w tym obszerność materiału dowodowego i dowód z opinii biegłego. Oba przepisy wymieniają też wprost czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu. Wezwanie do zapłaty i próba ugodowa nie są więc pracą darmową: są argumentem za wyższą stawką, o ile zostaną w piśmie opisane.
Sześciokrotność stawki minimalnej i drugi, pomijany limit
Przepis o górnej granicy jest cytowany zwykle w połowie. Pełne brzmienie § 15 ust. 3 mówi, że opłatę ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki ani wartości przedmiotu sprawy. To są dwa ograniczenia działające równocześnie i wiąże to, które w danej sprawie wypada niżej.
Przy sporze o 30 000 zł stawka minimalna wynosi 3600 zł, sześciokrotność 21 600 zł i to ona jest sufitem. Ale przy sporze o 500 zł stawka minimalna to 90 zł, sześciokrotność 540 zł, a mimo to sąd nie zasądzi więcej niż 500 zł, bo tyle wynosi wartość przedmiotu sprawy. Im drobniejsza sprawa, tym częściej to drugie ograniczenie wchodzi pierwsze, a kalkulator w nagłówku podpisuje przy wyniku, które z nich zadziałało.
§ 15 ust. 2 utracił moc
Warto sprawdzić źródło, z którego korzysta się przy pisaniu wniosku. Ustęp 2 tego paragrafu utracił moc, a nadal bywa cytowany w poradnikach i wzorach pism krążących po sieci. Powoływanie się na przepis nieobowiązujący nie tylko nie pomaga, ale osłabia całe pismo. Aktualny stan skali kwotowej i przepis przejściowy do zmiany z 1 stycznia 2026 roku opisuje szerzej strona o kosztach zastępstwa procesowego.
Najczęstsze pytania o koszty zastępstwa procesowego
Jak obliczyć koszty zastępstwa procesowego?
Koszty zastępstwa procesowego liczy się od wartości przedmiotu sprawy według progowej skali z § 2 rozporządzenia o opłatach za czynności adwokackie, a następnie mnoży przez wskaźnik właściwy dla etapu postępowania. Przy sprawie o 30 000 zł stawka minimalna w pierwszej instancji wynosi 3600 zł, w apelacji przed sądem okręgowym prowadzonej przez tego samego pełnomocnika 1800 zł, a w egzekucji innego rodzaju 900 zł.
Czy koszty zastępstwa procesowego są z VAT czy bez?
Kwoty z § 2 i § 3 są opłatami w rozumieniu rozporządzenia i sąd zasądza je w takiej wysokości, w jakiej wynikają ze skali. Rozporządzenie o opłatach za czynności adwokackie nie zawiera przepisu podwyższającego stawkę o podatek od towarów i usług, więc przy pełnomocniku z wyboru zasądzona kwota nie jest powiększana o VAT. Rozliczenie podatku między adwokatem a jego własnym klientem wynika z umowy i przepisów podatkowych, a nie z tego rozporządzenia.
Czy koszty zastępstwa radcy prawnego liczy się tak samo?
Tak, i wynika to wprost z ustawy. Artykuł 99 kpc stanowi, że stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata. Kalkulator daje więc identyczny wynik niezależnie od tego, czy pełnomocnikiem jest adwokat, czy radca prawny.
Kiedy sąd zasądzi więcej niż stawkę minimalną?
Wtedy, gdy uzasadnia to niezbędny nakład pracy pełnomocnika, wartość przedmiotu sprawy, wkład w wyjaśnienie okoliczności albo rodzaj i zawiłość sprawy. Górna granica jest podwójna: opłata nie może przekroczyć sześciokrotności stawki minimalnej ani wartości przedmiotu sprawy (§ 15 ust. 3). Przy niskiej wartości sporu to drugie ograniczenie wiąże jako pierwsze i sześciokrotność jest wtedy nieosiągalna.
Co się stanie, jeśli nie złożę wniosku o zasądzenie kosztów?
Roszczenie o zwrot kosztów wygasa w całości. Artykuł 109 § 1 kpc wymaga, aby strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia złożyła spis kosztów albo zgłosiła wniosek o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Sąd orzeka o kosztach z urzędu tylko wobec strony działającej bez pełnomocnika zawodowego, więc przy adwokacie lub radcy prawnym brak wniosku oznacza zero.
Kto płaci koszty zastępstwa procesowego przy zawarciu ugody?
Nikt, chyba że strony ustalą inaczej. Artykuł 104 kpc stanowi, że koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej. Jeżeli więc na kosztach zależy, sposób ich rozliczenia trzeba wpisać do treści samej ugody, bo domyślna reguła ustawowa je zeruje.
Czy po cofnięciu pozwu należą się koszty zastępstwa?
Tak, pozwanemu i na jego żądanie. Artykuł 203 § 2 kpc nakazuje powodowi zwrócić pozwanemu koszty, jeżeli sąd nie orzekł wcześniej prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego. Przy cofnięciu pozwu poza rozprawą pozwany ma na złożenie wniosku o przyznanie kosztów dwa tygodnie od zawiadomienia (art. 203 § 3 kpc).
Ile wynoszą koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym?
W sprawach egzekucyjnych stawka minimalna wynosi 50% stawki obliczonej na podstawie § 2 przy egzekucji z nieruchomości oraz 25% tej stawki przy egzekucji innego rodzaju (§ 8 pkt 7). Przy wartości 30 000 zł daje to odpowiednio 1800 zł i 900 zł. Podstawą jest zawsze skala ogólna, a nie skala z postępowania upominawczego, a górną granicą sama stawka minimalna, bo wynagrodzenie za zastępstwo w egzekucji nie może być od niej wyższe (art. 770 § 4 kpc).
Czy od zasądzonych kosztów zastępstwa należą się odsetki?
Tak, i sąd orzeka o nich z urzędu. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki ustawowe za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (art. 98 § 1¹ kpc). Jeżeli orzeczenie jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki biegną po upływie tygodnia od jego ogłoszenia. Wyjątkiem są koszty egzekucji: do nich art. 98 § 1¹ kpc nie ma zastosowania (art. 770 § 1 kpc).
Ile wynoszą koszty zastępstwa procesowego w EPU?
W elektronicznym postępowaniu upominawczym, a także w postępowaniu upominawczym, nakazowym i europejskim postępowaniu nakazowym obowiązuje osobna, niższa skala z § 3 ust. 1: od 60 zł do 7200 zł. Ta skala ma siedem progów, a nie dziewięć, i kończy się przedziałem powyżej 200 000 zł. Po skutecznym wniesieniu sprzeciwu lub zarzutów opłatę ustala się na zasadach ogólnych, czyli wraca się do § 2 (§ 3 ust. 2).
Prowadzisz kancelarię i szukasz spraw, a nie tylko stawek
Kalkulator odpowiada na pytanie, ile sąd zasądzi za już prowadzoną sprawę. Osobnym pytaniem jest to, skąd wziąć następną. Profil w naszym katalogu pokazuje Twoją kancelarię osobom, które szukają pełnomocnika w konkretnej sprawie i konkretnym mieście, a pozycji w rankingu nie da się kupić: liczy się kompletność profilu, opinie i aktywność.
Powiązane strony
- Koszty zastępstwa procesowego , pełne omówienie zasady odpowiedzialności za wynik sprawy i zmian w stawkach od 2026 roku.
- Ile kosztuje adwokat , czyli wynagrodzenie umowne z perspektywy klienta kancelarii, a nie kwota zasądzana przez sąd.
- Pozew o zapłatę , wraz z wartością przedmiotu sporu, odsetkami i opłatą sądową od pozwu.
- Rejestr adwokatów , wyszukiwarka pełnomocników z weryfikacją wpisu na listę.