Ile kosztuje sprawa o zniesławienie w sądzie karnym i cywilnym
Prywatny akt oskarżenia o zniesławienie to od lipca 2025 r. 1 000 zł ryczałtu, pozew o ochronę dóbr osobistych 600 zł plus opłata od zadośćuczynienia.
Redakcja Ranking Adwokatów Prawo karne
Masz taką sprawę teraz? Wyszukaj adwokata po nazwisku albo miejscowości i sprawdź status wpisu, zanim podpiszesz umowę.
Znajdź adwokataSprawa karna o zniesławienie z art. 212 kodeksu karnego kosztuje na starcie 1 000 zł: tyle wynosi od 1 lipca 2025 r. ryczałt, który oskarżyciel prywatny wpłaca razem z aktem oskarżenia (wcześniej 300 zł). Sprawa cywilna o ochronę dóbr osobistych to 600 zł opłaty od pozwu, a gdy żądasz także zadośćuczynienia, dochodzi opłata od tej kwoty, na przykład 500 zł przy 10 000 zł. Adwokat to co najmniej 720 zł stawki minimalnej w każdej z tych dróg.
Ten wpis jest dla osoby albo firmy, o której ktoś rozpowiada nieprawdę: w internecie, w opinii na portalu, w mailu do kontrahentów, w lokalnej gazecie. Zanim wybierzesz drogę, warto wiedzieć, co zapłacisz z góry, co ryzykujesz przy przegranej i co realnie odzyskasz. Pełnomocnika z czynnym wpisem znajdziesz w wyszukiwarce adwokatów i radców prawnych, a jeśli sprawa toczy się w stolicy, na liście adwokatów z Warszawy.
Ile kosztuje sprawa o zniesławienie?
Masz dwie drogi i każda ma inny rachunek. Karna kończy się wyrokiem skazującym, grzywną i ewentualnie nawiązką. Cywilna kończy się nakazem przeprosin, usunięcia wpisu i zadośćuczynieniem w pieniądzu. Można iść obiema naraz, ale każda kosztuje osobno. Kwoty poniżej wynikają z przepisów: ryczałt z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 10 czerwca 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 770), opłaty z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228), stawki z rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 215).
| Pozycja | Sprawa karna, art. 212 k.k. | Sprawa cywilna, dobra osobiste |
|---|---|---|
| Płacisz przy wniesieniu | 1 000 zł ryczałtu na wydatki (art. 621 § 1 k.p.k.) | 600 zł opłaty od pozwu (art. 26 ust. 1 pkt 3 u.k.s.c.) |
| Gdy żądasz pieniędzy | nawiązka bez dodatkowej opłaty (art. 212 § 3 k.k.) | plus opłata od kwoty zadośćuczynienia (art. 13 u.k.s.c.) |
| Stawka minimalna adwokata | 720 zł (§ 11 ust. 2 pkt 1 i ust. 7) | 720 zł (§ 8 ust. 1 pkt 2) |
| Opłata skarbowa od pełnomocnictwa | 17 zł | 17 zł |
| Termin | rok od dowiedzenia się o sprawcy, najwyżej 3 lata od czynu (art. 101 § 2 k.k.) | zaniechania i przeprosin można żądać, dopóki naruszenie trwa; zadośćuczynienie 3 lata (art. 442¹ § 1 k.c.) |
| Razem na starcie z adwokatem, co najmniej | 1 737 zł | 1 337 zł bez zadośćuczynienia |
Stawka 720 zł to dolna granica, którą sąd zasądza od przegranego, a nie cena rynkowa. Kancelarie, które publikują cenniki, wyceniają prowadzenie sprawy o zniesławienie zwykle na kilka tysięcy złotych w pierwszej instancji, w zależności od liczby rozpraw i tego, czy trzeba ustalać autora anonimowego wpisu.
Ile kosztuje prywatny akt oskarżenia o zniesławienie?
Prywatny akt oskarżenia kosztuje 1 000 zł ryczałtu na wydatki postępowania, który wpłacasz do kasy sądu i dołączasz dowód wpłaty do aktu oskarżenia. Kwotę ustala rozporządzenie z 2025 r., które zastąpiło stawkę 300 zł obowiązującą od 2003 r. Ryczałt nie obejmuje kosztów tłumacza i niektórych opinii, więc przy biegłym rachunek rośnie.
Wiele poradników w sieci wciąż podaje 300 zł. Jeśli wpłacisz za mało, sąd wezwie do uzupełnienia, a nieuzupełniony akt oskarżenia nie pójdzie dalej. Przy rocznym terminie na wniesienie oskarżenia taka strata czasu bywa kosztowna.
Akt oskarżenia w sprawie prywatnej może być krótki: wystarczy oznaczyć oskarżonego, opisać czyn i wskazać dowody (art. 487 k.p.k.). Jeśli nie znasz danych sprawcy, możesz złożyć skargę na policji, która zabezpieczy dowody i prześle ją do sądu (art. 488 § 1 k.p.k.). Przy anonimowym wpisie w internecie to często jedyna droga do ustalenia, kto go napisał.
Kto płaci koszty w sprawie o zniesławienie, gdy przegrasz, a kto gdy wygrasz
W sprawie karnej z oskarżenia prywatnego zasada jest prosta i dla oskarżyciela surowa. Gdy oskarżony zostanie uniewinniony albo postępowanie umorzone, koszty procesu ponosi oskarżyciel prywatny (art. 632 pkt 1 k.p.k.). Ryczałt przepada, płacisz opłatę od 60 do 240 zł (art. 13 ustawy o opłatach w sprawach karnych) i zwracasz oskarżonemu koszty jego obrońcy. Gdy oskarżony zostanie skazany, sąd zasądza od niego na Twoją rzecz poniesione koszty procesu (art. 628 pkt 1 k.p.k.), a on sam płaci opłatę od grzywny, 10 procent, nie mniej niż 30 zł.
W sprawie cywilnej obowiązuje zwykła zasada odpowiedzialności za wynik (art. 98 k.p.c.): przegrany zwraca wygranemu opłatę i koszty pełnomocnika. Przy częściowej wygranej, na przykład gdy sąd nakaże przeprosiny, ale obniży zadośćuczynienie, koszty dzieli się stosunkowo.
| Wynik | Sprawa karna | Sprawa cywilna |
|---|---|---|
| Wygrywasz | skazany zwraca ryczałt i koszty Twojego adwokata, sąd może orzec nawiązkę | pozwany zwraca opłatę i koszty adwokata, przeprasza, płaci zadośćuczynienie |
| Przegrywasz | tracisz ryczałt, płacisz opłatę 60 do 240 zł i koszty obrońcy oskarżonego | tracisz opłatę i zwracasz pozwanemu koszty jego adwokata |
| Pojednanie albo ugoda | postępowanie umarza się (art. 492 § 1 k.p.k.), każdy ponosi swoje koszty, chyba że ugoda mówi inaczej | ugoda przed rozpoczęciem rozprawy to zwrot całej opłaty od pozwu (art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. h u.k.s.c.) |
Ile kosztuje pozew o ochronę dóbr osobistych z zadośćuczynieniem?
Pozew o ochronę dóbr osobistych kosztuje 600 zł za żądania niemajątkowe, czyli przeprosiny, zaniechanie i usunięcie treści. Za zadośćuczynienie płacisz osobno, według wartości żądanej kwoty. Tak rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 16 października 2009 r., III CZP 54/09: opłatę stałą 600 zł pobiera się od pozwu w części dotyczącej roszczeń niemajątkowych.
| Żądane zadośćuczynienie | Opłata od zadośćuczynienia | Razem z 600 zł |
|---|---|---|
| bez zadośćuczynienia | 0 zł | 600 zł |
| 5 000 zł | 400 zł | 1 000 zł |
| 10 000 zł | 500 zł | 1 100 zł |
| 20 000 zł | 1 000 zł | 1 600 zł |
| 50 000 zł | 2 500 zł | 3 100 zł |
| 100 000 zł | 5 000 zł | 5 600 zł |
Do 20 000 zł opłata rośnie progami z art. 13 ust. 1 u.k.s.c., powyżej wynosi 5 procent żądanej kwoty. Każdą wartość policzysz w kalkulatorze opłaty sądowej od pozwu. Zawyżone żądanie podnosi więc nie tylko opłatę, ale i ryzyko: gdy sąd przyzna mniej, część kosztów zostanie po Twojej stronie. Dobry pełnomocnik zaczyna od kwoty, którą da się obronić porównywalnymi wyrokami.
Czy droga karna jest tańsza od cywilnej?
Na starcie tańsza jest droga cywilna bez zadośćuczynienia: 600 zł wobec 1 000 zł. Ale cena wejścia to nie wszystko. Droga karna daje wyrok skazujący, wpis do rejestru karnego i nawiązkę, jednak w sprawie prywatnej ciężar dowodu i ryzyko kosztów leżą w całości na Tobie, a zarzut prawdziwy, podniesiony w obronie społecznie uzasadnionego interesu, wyłącza przestępstwo (art. 213 § 2 k.k.). Droga cywilna lepiej pasuje, gdy chodzi o usunięcie wpisu, sprostowanie i pieniądze, bo to sąd cywilny nakazuje konkretne przeprosiny w konkretnej formie (art. 24 § 1 k.c.) i przyznaje zadośćuczynienie (art. 448 k.c.).
Przy firmach rachunek zwykle przemawia za drogą cywilną. Przedsiębiorca chce zdjęcia nieprawdziwego wpisu i odszkodowania za utracone zlecenia, a nie skazania jednej osoby. Trzeba przy tym pamiętać, że krytyczna, ale rzetelna opinia klienta czy pracownika, na przykład na portalu z opiniami o pracodawcach, mieści się w dozwolonej krytyce. Zniesławieniem jest dopiero nieprawdziwy zarzut konkretnego postępowania, który może poniżyć w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego do prowadzenia działalności (art. 212 § 1 k.k.).
Ile kosztuje adwokat w sprawie o zniesławienie?
Adwokat w sprawie o zniesławienie kosztuje tyle, ile ustalicie w umowie, ale nie mniej, niż sąd później zasądzi: stawka minimalna wynosi 720 zł w sprawie cywilnej o ochronę dóbr osobistych i 720 zł za reprezentowanie oskarżyciela prywatnego przed sądem rejonowym. Z 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wychodzi 737 zł jako najniższa kwota zwrotu przy wygranej.
W praktyce honorarium zależy od trzech rzeczy. Po pierwsze, czy sprawca jest znany, czy trzeba go ustalić przez policję albo przez żądanie danych od administratora serwisu. Po drugie, ile rozpraw będzie, bo w sprawie prywatnej każda zaczyna się od posiedzenia pojednawczego (art. 489 § 1 k.p.k.), które bywa jedyną rozprawą. Po trzecie, czy w grę wchodzi apelacja. Jeśli przewidujesz drugą instancję, sprawdź na stronie ile kosztuje apelacja, jakie opłaty i stawki dochodzą.
Gdy jesteś po drugiej stronie, czyli to Ciebie oskarżono o zniesławienie, rachunek wygląda inaczej: obrońca, a przy uniewinnieniu zwrot jego kosztów od oskarżyciela. Ten wariant opisujemy we wpisie o zwrocie kosztów obrony z wyboru przy uniewinnieniu, a stawki obrońców w sprawach karnych na stronie ile kosztuje adwokat w sprawie karnej.
Jak nie przepłacić za sprawę o zniesławienie
Najdroższy błąd to zbyt późny start. Rok z art. 101 § 2 k.k. biegnie od dnia, w którym dowiedziałeś się, kto jest sprawcą, i po jego upływie droga karna zamyka się bezpowrotnie. Drugi błąd to brak dowodów: wpis w internecie może zniknąć w ciągu godziny, więc zrzut ekranu z widocznym adresem i datą, a najlepiej protokół notarialny albo zabezpieczenie przez policję, warto zrobić przed rozmową z adwokatem. Trzeci to pójście na wojnę bez sprawdzenia, czy zarzut nie jest prawdziwy, bo wtedy przegrana kosztuje Cię ryczałt i obrońcę drugiej strony.
Najtańsze zakończenie to często pojednanie na pierwszym posiedzeniu: przeprosiny, usunięcie wpisu i ugoda co do kosztów. Pełnomocnik, który zna lokalny sąd, oceni, czy druga strona pójdzie na taki układ, i przygotuje jego treść tak, żeby przeprosiny były wykonalne. Zanim podpiszesz umowę, sprawdź status wpisu pełnomocnika w rejestrze adwokatów i zapytaj, czy cena obejmuje posiedzenie pojednawcze i apelację.
Najczęstsze pytania o koszt sprawy o zniesławienie
Ile kosztuje założenie sprawy o zniesławienie?
W sprawie karnej wpłacasz 1 000 zł ryczałtu przy prywatnym akcie oskarżenia. W sprawie cywilnej płacisz 600 zł opłaty od pozwu o ochronę dóbr osobistych, a przy żądaniu zadośćuczynienia dodatkowo opłatę od tej kwoty, na przykład 500 zł przy 10 000 zł. Z adwokatem doliczasz jego wynagrodzenie, co najmniej 720 zł, i 17 zł opłaty skarbowej.
Ile kosztuje sprawa cywilna o zniesławienie?
Sprawa cywilna kosztuje 600 zł opłaty za żądania niemajątkowe, takie jak przeprosiny i usunięcie wpisu, oraz opłatę od żądanego zadośćuczynienia według art. 13 u.k.s.c. Przy 20 000 zł razem to 1 600 zł. Przegrany zwraca wygranemu opłaty i koszty pełnomocnika, liczone co najmniej od stawki 720 zł.
Kto płaci za sprawę o zniesławienie?
Na początku płaci ten, kto wnosi sprawę: ryczałt w sprawie karnej albo opłatę w cywilnej. Na końcu koszty ponosi przegrany. W sprawie karnej z oskarżenia prywatnego przy uniewinnieniu koszty ponosi oskarżyciel, a przy skazaniu sąd zasądza je od skazanego. W razie pojednania każda strona ponosi swoje koszty, o ile ugoda nie stanowi inaczej.
Czy można dostać zwolnienie z kosztów w sprawie o zniesławienie?
W sprawie cywilnej tak, na wniosek z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a sąd może przy tym ustanowić pełnomocnika z urzędu. W sprawie karnej sąd zwalnia oskarżyciela prywatnego z ryczałtu w całości albo w części, gdy ten wykaże, że ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i dochody wyłożenie go byłoby zbyt uciążliwe (art. 623 k.p.k.). Zasady przyznania pełnomocnika z urzędu opisujemy na stronie adwokat z urzędu.
Ile wynosi zadośćuczynienie za zniesławienie?
Przepisy nie podają kwoty. Sąd ustala ją według rozmiaru krzywdy: zasięgu wypowiedzi, czasu, przez jaki była dostępna, skutków dla pracy czy firmy i zachowania sprawcy po fakcie. Dlatego żądaną kwotę warto oprzeć na porównywalnych wyrokach z Twojego okręgu: zbyt wysokie żądanie podnosi opłatę i ryzyko kosztów, gdy sąd przyzna mniej.