Uchylenie alimentów na byłą żonę: 5 lat, pozew i koszty
Alimenty na byłą żonę wygasają po 5 latach tylko, gdy nie byłeś winny rozwodu. Kiedy potrzebny jest pozew, co z komornikiem i ile to kosztuje (tabela).
Redakcja Ranking Adwokatów Prawo rodzinne
Alimenty na byłą żonę kończą się na trzy sposoby. Wygasają same, gdy była żona zawrze nowe małżeństwo. Wygasają też po pięciu latach od rozwodu, jeżeli Ty nie zostałeś uznany za winnego rozkładu pożycia (art. 60 § 3 k.r.o.). W pozostałych przypadkach potrzebny jest pozew o uchylenie alimentów, a opłatę od niego liczy się od rocznej sumy rat: przy 1500 zł miesięcznie to 1000 zł.
Najwięcej pieniędzy przepada na styku tych dróg. Obowiązek wygasa z mocy prawa, ale wyrok rozwodowy nadal jest tytułem wykonawczym i komornik ściąga dalej, bo nikt mu nie przedstawił orzeczenia, które to zmienia. Druga częsta strata to czekanie: sąd uchyla alimenty zwykle najwcześniej od dnia wniesienia pozwu, więc każdy miesiąc zwłoki to kolejna rata zapłacona bez podstawy, której nie odzyskasz. Ile kosztuje proces w Twojej kwocie, liczy kalkulator kosztów uchylenia alimentów.
Kiedy alimenty na byłą żonę wygasają po 5 latach
Pięcioletni termin nie dotyczy każdego rozwodu. Artykuł 60 § 3 k.r.o. mówi, że gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek wygasa z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu. Liczy się więc to, co sąd napisał o Twojej winie w wyroku rozwodowym.
| Rozstrzygnięcie o winie w wyroku rozwodowym | Czy działa termin 5 lat | Kiedy alimenty się kończą |
|---|---|---|
| Rozwód bez orzekania o winie | Tak | Po 5 latach od orzeczenia rozwodu albo wcześniej, gdy była żona weźmie ślub |
| Rozwód z wyłącznej winy żony | Nie dotyczy | Małżonek wyłącznie winny nie może żądać alimentów na podstawie art. 60 § 1 k.r.o. |
| Rozwód z winy obu stron | Nie | Nowe małżeństwo żony albo wyrok uchylający, gdy ustał jej niedostatek |
| Rozwód z Twojej wyłącznej winy | Nie | Nowe małżeństwo żony albo wyrok uchylający, gdy ustały przesłanki z art. 60 § 2 k.r.o. |
Sam termin też nie jest nieprzekraczalny. Ten sam przepis pozwala sądowi przedłużyć go na żądanie uprawnionej, jeżeli przemawiają za tym wyjątkowe okoliczności. W praktyce chodzi o sytuacje takie jak ciężka choroba czy niepełnosprawność byłej żony. Jeśli dostałeś odpis takiego pozwu, to jest moment na pełnomocnika, bo wynik decyduje o kolejnych latach płacenia.
Czy konkubinat byłej żony kończy alimenty
Nie z mocy prawa. Artykuł 60 § 3 k.r.o. mówi wyłącznie o zawarciu nowego małżeństwa, a wspólne życie z partnerem bez ślubu nim nie jest. Konkubinat ma jednak znaczenie dowodowe. Alimenty z art. 60 § 1 należą się tylko małżonkowi w niedostatku, a partner, który opłaca mieszkanie i rachunki, często ten niedostatek usuwa. To jest podstawa do pozwu o uchylenie z art. 138 k.r.o., czyli z powodu zmiany stosunków.
Dowody zbiera się w takich sprawach z dokumentów i zeznań: wspólny adres, wspólne kredyty, zdjęcia z wyjazdów publikowane w mediach społecznościowych, zeznania sąsiadów. Sąd ocenia sytuację majątkową byłej żony dzisiaj, a nie w dniu rozwodu.
Kiedy potrzebny jest pozew o uchylenie alimentów na byłą żonę
Po rozwodzie z winy obu stron albo z Twojej wyłącznej winy alimenty trwają, dopóki sąd ich nie uchyli albo była żona nie wyjdzie ponownie za mąż. Podstawą pozwu jest zmiana stosunków od ostatniego orzeczenia (art. 138 k.r.o.). Najczęściej wygrywają trzy układy faktów:
- była żona podjęła stałą pracę, dostała emeryturę albo spadek i przestała być w niedostatku;
- przy alimentach z art. 60 § 2 k.r.o. jej sytuacja materialna wróciła do poziomu sprzed rozwodu, więc pogorszenie, które uzasadniało alimenty, ustało;
- Twoje możliwości zarobkowe realnie spadły, na przykład przez chorobę albo orzeczoną niezdolność do pracy.
Sama utrata pracy zwykle nie wystarcza. Sąd bierze pod uwagę możliwości zarobkowe zobowiązanego, a nie tylko faktyczne zarobki, więc warto mieć dowód, że aktywnie szukasz zatrudnienia, na przykład historię zgłoszeń na ofertach pracy i odpowiedzi pracodawców. Jeżeli stan faktyczny uzasadnia tylko niższą ratę, bezpieczniej żądać obniżenia. Tę drogę i jej koszty opisuje strona obniżenie alimentów.
Komornik ściąga alimenty mimo upływu 5 lat: co zrobić
Wygaśnięcie z mocy prawa nie usuwa wyroku rozwodowego z obrotu. Komornik prowadzi egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego i nie bada, czy obowiązek wygasł. Wniosek do komornika o umorzenie, poparty samym upływem czasu, zwykle nic nie da, a kolejne potrącenia z pensji lecą dalej.
Właściwą drogą jest powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Artykuł 840 § 1 pkt 2 k.p.c. pozwala dłużnikowi żądać tego, gdy po powstaniu tytułu nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło. Upływ pięciu lat z art. 60 § 3 k.r.o. i nowe małżeństwo byłej żony są właśnie takimi zdarzeniami. Opłatę od tego pozwu liczy się według ogólnej skali z art. 13 u.k.s.c., a przy wartości sporu ponad 40 000 zł obowiązuje opłata stała 2000 zł (art. 13c u.k.s.c.). Razem z pozwem można wnosić o zabezpieczenie przez zawieszenie egzekucji, żeby potrącenia stanęły na czas procesu.
Jeżeli spóźnisz się z pozwem, raty ściągnięte po wygaśnięciu obowiązku trzeba odzyskiwać osobno, jako świadczenie nienależne. To kolejny proces i kolejne koszty, dlatego pozew przeciwegzekucyjny składa się od razu po upływie terminu albo po ślubie byłej żony.
Ile kosztuje uchylenie alimentów na byłą żonę
Wartością sporu w sprawie o uchylenie jest roczna suma alimentów (art. 22 k.p.c.). Opłata od pozwu wynika z art. 13 u.k.s.c.: do 20 000 zł jest stała według progów, powyżej wynosi 5 procent. Powód żądający uchylenia nie korzysta ze zwolnienia z art. 96 ust. 1 pkt 2 u.k.s.c., które obejmuje stronę dochodzącą alimentów i pozwanego w sprawie o obniżenie. Pozwana była żona nie wnosi opłat: Sąd Najwyższy w uchwale z 26 lutego 2015 r. (III CZP 110/14) przyjął, że pozwany w sprawie o ustalenie nieistnienia obowiązku alimentacyjnego nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
| Alimenty miesięcznie | Wartość sporu | Opłata od pozwu | Zwrot dla pełnomocnika żony, gdy przegrasz |
|---|---|---|---|
| 800 zł | 9 600 zł | 500 zł | 1 800 zł |
| 1 000 zł | 12 000 zł | 750 zł | 3 600 zł |
| 1 500 zł | 18 000 zł | 1 000 zł | 3 600 zł |
| 2 500 zł | 30 000 zł | 1 500 zł | 3 600 zł |
Ostatnia kolumna to skutek § 4 ust. 4 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie. Gdy koszty ponosi osoba zobowiązana do alimentów, stawkę liczy się od wartości sporu, według skali z § 2. Gdy przegrywa uprawniona, zwraca Ci opłatę i stałe 240 zł (§ 4 ust. 1 pkt 9). Ryzyko jest więc wyraźnie po Twojej stronie, a wszystkie warianty, z apelacją, rozpisujemy we wpisie o kosztach zastępstwa procesowego w sprawie o alimenty. Mediacja przed pozwem obniża opłatę o dwie trzecie, najwyżej o 400 zł (art. 13e u.k.s.c.), a ugoda zawarta przed rozpoczęciem rozprawy oznacza zwrot całej opłaty (art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. h u.k.s.c.).
Honorarium własnego adwokata ustalasz w umowie. Przy racie 1500 zł kilka tysięcy złotych za prowadzenie sprawy odpowiada kilku miesiącom płacenia, więc rachunek zwykle wychodzi na plus, jeśli podstawa uchylenia jest udokumentowana. Pełnomocnika z uprawnieniami sprawdzisz w rejestrze adwokatów.
Najczęstsze pytania
Czy alimenty na byłą żonę wygasają po 5 latach automatycznie?
Tak, ale tylko wtedy, gdy zobowiązany nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, czyli przede wszystkim po rozwodzie bez orzekania o winie. Obowiązek wygasa z mocy prawa, jednak komornik nie przerwie egzekucji sam z siebie. Do tego potrzebny jest wyrok pozbawiający tytuł wykonawczy wykonalności (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.).
Ile kosztuje pozew o uchylenie alimentów na byłą żonę?
Opłata wynosi tyle, ile wynika z art. 13 u.k.s.c. dla rocznej sumy alimentów: 750 zł przy 1000 zł miesięcznie i 1000 zł przy 1500 zł. Pełnomocnictwo w sprawach alimentacyjnych jest wolne od opłaty skarbowej. Przy przegranej zwracasz pełnomocnikowi byłej żony stawkę od wartości sporu, przy 12 000 zł i 18 000 zł to 3600 zł.
Czy nowy partner byłej żony zwalnia z płacenia alimentów?
Nie automatycznie. Obowiązek wygasa tylko przy nowym małżeństwie (art. 60 § 3 k.r.o.). Jeśli jednak partner utrzymuje byłą żonę i ta nie jest już w niedostatku, możesz żądać uchylenia alimentów z powodu zmiany stosunków (art. 138 k.r.o.). O wyniku decydują dowody wspólnego gospodarstwa.
Od kiedy sąd uchyla alimenty na byłą żonę?
Zwykle od dnia wniesienia pozwu, jeśli od tego dnia istniały podstawy do uchylenia i żądanie zostało tak sformułowane. Dlatego pozew składa się od razu, gdy zmiana jest udokumentowana, a do wyroku płaci się dalej: samowolne wstrzymanie płatności kończy się egzekucją komorniczą.
Czy przy rozwodzie z winy obu stron alimenty na żonę są dożywotnie?
Nie ma terminu pięciu lat, ale nie są też bezwarunkowe. Należą się tylko, dopóki była żona jest w niedostatku, i wygasają, gdy zawrze nowe małżeństwo. Gdy niedostatek ustanie, możesz wnieść pozew o uchylenie z art. 138 k.r.o.
Jeżeli masz już wyliczoną kwotę i dokumenty, następnym krokiem jest pełnomocnik, który złoży pozew z żądaniem uchylenia od dnia jego wniesienia i z wnioskiem o koszty. Przebieg spraw alimentacyjnych od strony procesowej opisuje strona adwokat od alimentów.