Jak napisać pozew o alimenty: wzór krok po kroku

Pozew o alimenty składa się na piśmie do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka albo pozwanego. Musi zawierać oznaczenie stron, dokładnie określoną kwotę miesięcznych alimentów, uzasadnienie oparte na kosztach utrzymania dziecka i możliwościach zarobkowych rodzica oraz dowody. Nic za to nie zapłacisz: strona dochodząca alimentów jest z mocy prawa zwolniona z opłaty sądowej (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Poniżej przechodzimy przez pozew punkt po punkcie, tak jak układa go pełnomocnik.

Do którego sądu złożyć pozew

Sprawy o alimenty rozpoznaje sąd rejonowy, a nie okręgowy, nawet gdy stawka jest wysoka. Właściwy jest sąd miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, czyli dziecka, albo miejsca zamieszkania pozwanego, do wyboru składającego pozew (art. 32 Kodeksu postępowania cywilnego). W praktyce wybiera się sąd właściwy dla dziecka, bo tam łatwiej stawić się na rozprawy i przesłuchać świadków z otoczenia dziecka. Pozew składa się w dwóch egzemplarzach: jeden dla sądu, drugi do doręczenia pozwanemu.

Co musi zawierać pozew o alimenty

Pismo procesowe ma stałą budowę i sąd zwróci pozew do poprawy, jeżeli czegoś zabraknie. Kolejno powinny się w nim znaleźć:

Oznaczenie sądu oraz miejscowość i data sporządzenia pozwu.
Strony: powód, czyli małoletnie dziecko reprezentowane przez rodzica, albo dorosły uprawniony, oraz pozwany rodzic. Podaj imiona, nazwiska, adresy i numery PESEL.
Wartość przedmiotu sporu: suma alimentów za jeden rok, czyli żądana kwota miesięczna razy dwanaście (art. 22 k.p.c.). Przy 800 zł miesięcznie wartość przedmiotu sporu wynosi 9 600 zł.
Dokładne żądanie: konkretna kwota miesięcznych alimentów, termin płatności (zwykle do 10. dnia każdego miesiąca) i sposób, na przykład do rąk rodzica albo na wskazany rachunek, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Wniosek o zabezpieczenie alimentów na czas trwania procesu, jeżeli chcesz uzyskać pieniądze jeszcze przed wyrokiem.
Uzasadnienie oraz podpis i lista załączników.

Jak uzasadnić żądaną kwotę

To najważniejsza i najczęściej niedopracowana część pozwu. Sąd ustala alimenty na podstawie dwóch przesłanek z art. 135 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. W uzasadnieniu trzeba więc rozpisać realny, miesięczny koszt utrzymania dziecka: wyżywienie, część kosztów mieszkania przypadającą na dziecko, odzież, leczenie, przedszkole lub szkołę, zajęcia dodatkowe. Nie posługuj się średnią krajową ani cudzymi wyliczeniami z internetu, tylko rachunkami z Twojej rodziny.

Drugą stroną jest to, ile drugi rodzic może zarobić. Sąd bada nie faktyczny dochód, lecz możliwości zarobkowe, dlatego celowe przejście na niższą pensję, praca na czarno albo fikcyjne bezrobocie nie obniżają alimentów. Jeżeli podejrzewasz zaniżanie dochodów, napisz o tym wprost i zawnioskuj o zobowiązanie pozwanego do przedłożenia zeznań podatkowych oraz o wywiad środowiskowy.

Od razu dołącz wniosek o zabezpieczenie

Sprawa o alimenty potrafi trwać od kilku miesięcy do roku, a dziecko musi jeść codziennie. Dlatego już w pozwie warto zawrzeć wniosek o zabezpieczenie, w którym sąd zasądzi tymczasowe alimenty na czas procesu. W sprawach o alimenty wystarczy uprawdopodobnić samo istnienie roszczenia, bez pełnego dowodu (art. 753(1) k.p.c.), a postanowienie o zabezpieczeniu jest natychmiast wykonalne i można z nim od razu iść do komornika. To najskuteczniejsze narzędzie w całej sprawie i jednocześnie punkt, w którym najbardziej opłaca się pomoc, jaką daje adwokat od alimentów.

Jakie załączniki dołączyć

Do pozwu dołącza się dowody na obie przesłanki. Standardowy komplet to:

odpis zupełny albo skrócony aktu urodzenia dziecka;
zaświadczenie o kosztach: rachunki, faktury, potwierdzenia opłat za przedszkole, korepetycje, leczenie;
zaświadczenie o własnych dochodach oraz, jeśli masz, informacje o dochodach pozwanego;
dotychczasowe porozumienia albo wyroki, jeżeli alimenty były już kiedyś ustalane;
odpis pozwu i załączników dla strony przeciwnej.

Załączniki wymienia się na końcu pozwu ponumerowaną listą, a w treści uzasadnienia powołuje się je jako dowód konkretnej okoliczności, na przykład dowód: faktura za żłobek na okoliczność miesięcznego kosztu opieki.

Ile to kosztuje i czy potrzebny jest adwokat

Złożenie pozwu o alimenty nic nie kosztuje, bo osoba dochodząca alimentów jest zwolniona z opłaty sądowej. Opłatę stosunkową 5% wartości przedmiotu sporu ponosi dopiero przegrywający zobowiązany. Przymusu adwokackiego w pierwszej instancji nie ma, więc prosty pozew na jedno dziecko można napisać i prowadzić samodzielnie. Pełnomocnik realnie robi różnicę tam, gdzie zaczyna się spór o wysokość, gdy druga strona zaniża dochody albo gdy chodzi o alimenty na pełnoletnie dziecko. Zanim podpiszesz umowę z kancelarią, warto wiedzieć, ile realnie kosztuje pomoc adwokata i jak sprawdzić jego wpis w publicznym rejestrze adwokatów.

Alimenty przy rozwodzie a osobny pozew

Nie musisz czekać na rozwód, żeby dochodzić alimentów na dziecko, i nie musisz ich żądać w pozwie rozwodowym. To dwie osobne drogi. Jeżeli rodzice żyją w rozłączeniu, ale nie ma jeszcze sprawy rozwodowej, alimenty na dziecko dochodzi się w samodzielnym pozwie przed sądem rejonowym, wydziałem rodzinnym. Gdy toczy się już rozwód, sąd okręgowy z urzędu rozstrzyga o alimentach na wspólne małoletnie dzieci w samym wyroku rozwodowym, więc osobny pozew jest wtedy zbędny i zostałby odrzucony z powodu zawisłości sprawy. Alimenty na rzecz samego byłego małżonka to jeszcze inna instytucja, oparta na art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zależna od tego, czy i który z małżonków został uznany za winnego rozkładu pożycia.

Najczęstsze błędy w pozwie o alimenty

Kilka pomyłek powtarza się w pozwach pisanych bez pomocy prawnika i potrafi wydłużyć sprawę o miesiące:

Zaniżone koszty dziecka: część rodziców wpisuje kwoty ostrożnie, żeby wypaść wiarygodnie, a potem nie ma z czego zejść w negocjacjach. Podaj pełne, ale poparte rachunkami koszty.
Brak wniosku o zabezpieczenie: to najczęstszy i najkosztowniejszy błąd, bo skazuje dziecko na miesiące bez alimentów mimo że pieniądze można było uzyskać w tydzień.
Skierowanie do złego sądu: pozew o alimenty rozpoznaje sąd rejonowy, nie okręgowy, i nie łączy się go z toczącym się rozwodem.
Ogólnikowe żądanie: kwota musi być konkretna, z terminem i sposobem płatności; sformułowanie w rodzaju odpowiedniej kwoty alimentów zostanie zwrócone do poprawy.
Brak numeru PESEL pozwanego lub powoda: to obowiązkowy element pierwszego pisma, którego brak wstrzymuje bieg sprawy.

Co dzieje się po złożeniu pozwu

Sąd doręcza pozew pozwanemu i wyznacza rozprawę. Jeżeli złożyłeś wniosek o zabezpieczenie, sąd rozpoznaje go bezzwłocznie, w praktyce często w ciągu tygodnia, i tymczasowe alimenty zaczynają obowiązywać jeszcze przed rozprawą. Na rozprawie sąd przesłuchuje strony i świadków, ocenia dowody i wydaje wyrok. Prosta, bezsporna sprawa o alimenty na jedno dziecko kończy się często na jednym posiedzeniu. Po uprawomocnieniu wyroku, gdyby zobowiązany nie płacił, sprawę przejmuje komornik, a przy bezskutecznej egzekucji można ubiegać się o świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Pełny obraz kolejnych kroków, kosztów i terminów opisaliśmy na stronie o tym, jak wygląda sprawa o alimenty.

Pozew o alimenty nie jest dokumentem, którego trzeba się bać. To kilka stron o stałej budowie, których sercem jest uczciwe, poparte rachunkami wyliczenie kosztów dziecka. Jeżeli dopilnujesz właściwego sądu, dokładnego żądania i wniosku o zabezpieczenie, resztą zajmie się procedura.