Ile kosztuje zaprzeczenie ojcostwa w sądzie i z adwokatem

Sprawa o zaprzeczenie ojcostwa kosztuje 200 zł opłaty od pozwu (art. 27 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) oraz zaliczkę na badanie DNA, które dla trzech osób według taryfy biegłych wynosi w 2026 roku 715,86 zł, a z VAT 880,51 zł. Z adwokatem dochodzi co najmniej 607,40 zł brutto z opłatą od pełnomocnictwa. Realnie przygotuj się na 1 100 do 1 700 zł plus wynagrodzenie umowne kancelarii powyżej minimum.

Ten wpis jest dla mężczyzny, który dowiedział się, że dziecko urodzone w małżeństwie nie jest jego, dla matki, która chce obalić ojcostwo męża, i dla dorosłego dziecka, które chce wyprostować akt urodzenia. Każde z was ma tylko rok na pozew, więc koszt warto znać od razu, a pełnomocnika szukać równolegle. Adwokata z czynnym wpisem w swoim mieście znajdziesz w wyszukiwarce adwokatów i radców prawnych, a jeśli sprawa toczy się w stolicy, na liście adwokatów z Warszawy.

Ile kosztuje sprawa o zaprzeczenie ojcostwa?

Na rachunek składają się trzy pozycje. Dwie płacisz z góry: opłatę od pozwu i zaliczkę na biegłego. Trzecia, wynagrodzenie pełnomocnika, jest opcjonalna, ale w sprawie, w której wszystko zależy od terminu i od jednej opinii, mało kto idzie do sądu sam. Kwoty poniżej wynikają wprost z przepisów: opłata z art. 27 pkt 4 u.k.s.c. (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228), badanie DNA z załącznika nr 1 lp. 1 do rozporządzenia o wynagrodzeniu biegłych (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1444), stawka adwokata z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 215).

Pozycja	Bez adwokata	Z adwokatem
Opłata od pozwu	200 zł	200 zł
Badanie DNA trzech osób (dziecko, matka, mąż matki)	715,86 zł, z VAT 880,51 zł	715,86 zł, z VAT 880,51 zł
Adwokat, stawka minimalna 480 zł netto z VAT	nie dotyczy	590,40 zł
Opłata skarbowa od pełnomocnictwa	nie dotyczy	17 zł
Razem w pierwszej instancji, co najmniej	915,86 do 1 080,51 zł	1 523,26 do 1 687,91 zł

Stawka 480 zł to dolna granica, którą sąd zasądza od przegranego. Kancelaria wycenia sprawę w umowie i zwykle wyżej, zwłaszcza gdy trzeba szybko ustalić datę, od której biegnie termin, albo gdy druga strona odmawia badania. Jak czytać oferty i ile realnie kosztuje pełnomocnik, opisujemy na stronie ile kosztuje adwokat.

Ile kosztuje badanie DNA w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa?

Podstawowe badanie markerów genetycznych jednej osoby kosztuje 12,33 procent kwoty bazowej, czyli w 2026 roku 238,62 zł. Kwota bazowa wynosi 1 935,26 zł i zmienia się co roku razem z ustawą budżetową. Sąd zleca badanie dziecka, matki i mężczyzny, którego ojcostwo jest kwestionowane, więc typowa opinia to 715,86 zł netto. Jeśli biegły albo instytut jest podatnikiem VAT, rachunek rośnie o 23 procent, do 880,51 zł.

Dwie rzeczy mogą tę kwotę podnieść. Gdy wynik podstawowy jest niejednoznaczny, biegły dolicza 1,25 procent kwoty bazowej za każdy dodatkowy marker (24,19 zł za marker i osobę), a badanie rozszerzone jednej osoby to 22,01 procent, czyli 425,95 zł. Zaliczkę płaci strona, która wnosi o dowód z opinii biegłego, w praktyce powód. Sąd wzywa do niej postanowieniem i wyznacza termin. Bez wpłaty opinia nie powstanie, a bez opinii pozew o zaprzeczenie ojcostwa prawie nigdy nie wygrywa.

Prywatny test z laboratorium, zrobiony przed sprawą, nie zastępuje opinii biegłego sądowego. Bywa przydatny jako punkt wyjścia: daje pewność przed złożeniem pozwu i bywa dowodem na to, kiedy powód dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi, a od tej daty liczy się termin.

Kto płaci za sprawę o zaprzeczenie ojcostwa?

Na końcu koszty ponosi strona przegrywająca (art. 98 k.p.c.). Jeśli mąż matki wygra, sąd może zasądzić od pozwanych zwrot opłaty, zaliczki na DNA i wynagrodzenia pełnomocnika według stawki minimalnej. W sprawach rodzinnych sądy często korzystają jednak z art. 102 k.p.c. i w wypadkach szczególnie uzasadnionych nie obciążają przegranego kosztami albo obciążają go tylko częściowo, na przykład gdy pozwanym jest małoletnie dziecko. Zakładaj więc, że to, co wpłacisz z góry, może do Ciebie nie wrócić.

Inaczej jest w sprawie odwrotnej. Strona dochodząca ustalenia ojcostwa nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.), a wydatki, w tym badanie DNA, tymczasowo pokrywa Skarb Państwa. Zwolnienie nie obejmuje zaprzeczenia ojcostwa: tu opłatę i zaliczkę płaci powód. Jeśli nie jesteś w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, złóż razem z pozwem wniosek o zwolnienie od kosztów z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach.

Do którego sądu złożyć pozew o zaprzeczenie ojcostwa?

Do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich. Sprawy o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka są wyłączone z właściwości sądów okręgowych (art. 17 pkt 1 k.p.c.), więc nie trafiają tam, gdzie rozwód. Właściwy miejscowo jest co do zasady sąd miejsca zamieszkania pozwanego. Jeśli pozywasz matkę i dziecko mieszkające w innym mieście, sprawa będzie toczyła się tam, a to wpływa na wybór adwokata: pełnomocnik z miejsca, w którym jest sąd, nie dolicza dojazdów i zna wydział.

Ile czasu jest na zaprzeczenie ojcostwa?

Rok, a od kiedy liczyć, zależy od tego, kto pozywa. Mąż matki ma rok od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi, nie później niż do pełnoletności dziecka (art. 63 k.r.o.). Matka ma rok od dnia, w którym sama się o tym dowiedziała, z tą samą granicą pełnoletności (art. 69 § 1 k.r.o.). Dorosłe dziecko ma rok od dnia, w którym dowiedziało się, że nie pochodzi od męża matki, a gdy wiedziało wcześniej, rok liczy się od osiemnastych urodzin (art. 70 § 1 k.r.o.). Po terminie zostaje tylko prokurator, który może wytoczyć powództwo, jeśli wymaga tego dobro dziecka lub interes społeczny (art. 86 k.r.o.).

Termin jest najczęstszą przyczyną przegranych, a nie wynik DNA. Sąd ustala, kiedy powód naprawdę się dowiedział, a druga strona potrafi wykazać, że wiedział wcześniej, na przykład z wiadomości albo z rozmów z rodziną. Dlatego sprawę opłaca się zacząć od rozmowy z pełnomocnikiem, a nie od zamawiania testu.

Ile kosztuje apelacja w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa?

Opłata od apelacji jest taka sama jak od pozwu, czyli 200 zł (art. 18 ust. 2 u.k.s.c.). Apelację od wyroku sądu rejonowego rozpoznaje sąd okręgowy, więc stawka minimalna adwokata to 50 procent stawki z pierwszej instancji, czyli 240 zł netto, a gdy apelację pisze nowy adwokat, 75 procent, czyli 360 zł netto (§ 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Uzupełniająca opinia biegłego to kolejny wydatek, jeśli sąd odwoławczy uzna, że pierwsza nie wystarcza. Więcej o tym, kto płaci po przegranej w drugiej instancji, piszemy we wpisie o kosztach przegranej apelacji.

Co po wygranej, czyli alimenty i nazwisko dziecka

Prawomocny wyrok zaprzeczający ojcostwo zmienia akt urodzenia i usuwa podstawę obowiązku alimentacyjnego. Jeśli płaciłeś alimenty na mocy wyroku albo ugody, nie wygasają one same: trzeba wystąpić o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności albo o ustalenie, że obowiązek wygasł. Koszt tej drugiej sprawy policzysz w kalkulatorze ile kosztuje uchylenie alimentów. Zaległości sprzed wyroku i zwrot zapłaconych alimentów to osobny spór, o którym warto porozmawiać z adwokatem przed złożeniem pozwu, bo wpływa na strategię.

Sprawa o pochodzenie dziecka jest trudna także poza salą sądową. Gdy dziecko jest na tyle duże, że rozumie, co się dzieje, wiele rodzin korzysta z pomocy specjalisty, a psychologa dziecięcego w swojej okolicy można znaleźć, zanim zapadnie wyrok, żeby rozmowa z dzieckiem nie była improwizacją.

Czy do zaprzeczenia ojcostwa potrzebny jest adwokat?

Prawo go nie wymaga, ale w tej sprawie łatwo przegrać na formalnościach. Pozew musi być skierowany przeciwko właściwym osobom (mąż matki pozywa matkę i dziecko, matka pozywa męża i dziecko), dziecko zwykle reprezentuje kurator, a o wyniku często przesądza dowód na datę, od której liczy się roczny termin. Stawka minimalna 480 zł netto to mniej niż połowa tego, co i tak wydasz na opłatę i biegłego. Zanim podpiszesz umowę, sprawdź status wpisu pełnomocnika w rejestrze adwokatów i zapytaj, czy cena obejmuje apelację.

Najczęstsze pytania o koszt zaprzeczenia ojcostwa

Ile kosztuje pozew o zaprzeczenie ojcostwa?

Opłata sądowa od pozwu o zaprzeczenie ojcostwa wynosi 200 zł i jest stała, niezależna od wartości żadnych roszczeń. Płacisz ją przy składaniu pozwu, przelewem na konto sądu albo w kasie. Jeśli zlecasz napisanie pozwu adwokatowi, stawka minimalna za prowadzenie sprawy wynosi 480 zł netto, a kancelaria zwykle wycenia ją wyżej.

Kto płaci za badanie DNA w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa?

Zaliczkę na opinię biegłego płaci strona, która o nią wnosi, czyli zwykle powód. Dla trzech osób to w 2026 roku 715,86 zł netto. Po wyroku sąd rozlicza koszty: przegrany może zostać obciążony zwrotem, ale w sprawach rodzinnych sąd może od tego odstąpić. W sprawie o ustalenie ojcostwa badanie tymczasowo finansuje Skarb Państwa, a pełny rachunek obu stron liczy kalkulator kosztów ustalenia ojcostwa.

Czy można dostać zwolnienie z kosztów w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa?

Tak, ale tylko na wniosek. Ustawowe zwolnienie dotyczy wyłącznie strony dochodzącej ustalenia ojcostwa, nie zaprzeczenia. Powód składa wniosek o zwolnienie od kosztów razem z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Sąd może zwolnić go w całości albo w części, na przykład z zaliczki na DNA, a przy okazji ustanowić adwokata z urzędu.