Wybierz, po której stronie jesteś, i wpisz żądane alimenty. Kalkulator pokaże, co płacisz na starcie, ile kosztuje badanie DNA, ile oddaje przegrany i jaki zwrot dostaje wygrany.
Twoja rola w sprawie
Wpisz 0, jeśli pozew dotyczy samego ustalenia ojcostwa.
Płacisz na starcie
0 zł
opłaty i DNA, art. 96 u.k.s.c.
Ryzyko przy przegranej
497 zł
zwrot dla adwokata pozwanego
Zwolnienie oszczędza Ci od 1 580,51 zł do 1 980,51 zł kosztów sądowych, które sąd ściągnie od pozwanego, jeśli przegra.
Matka i dziecko nie płacą w sprawie o ustalenie ojcostwa ani opłaty od pozwu, ani za badanie DNA, także gdy razem z ojcostwem żądają alimentów. Płacą tylko własnego adwokata. Koszty sądowe ponosi na końcu przegrany pozwany: przy alimentach 800 zł miesięcznie razem z kosztami pełnomocnika matki to od 2 077,51 zł do 2 477,51 zł.
Najtańsza droga to uznanie ojcostwa w urzędzie stanu cywilnego, bez sądu i bez badań. Działa jednak tylko wtedy, gdy mężczyzna sam przyznaje ojcostwo. Gdy odmawia albo zaprzecza, zostaje pozew. Najdroższy wariant dotyczy pozwanego, który przegrywa: najniższy rachunek, bez alimentów i bez adwokata matki, to 1 080,51 zł.
Ile oddaje pozwany, który przegrał, przy badaniu DNA trzech osób z VAT i matce z pełnomocnikiem. Matka w każdym wierszu płaci na starcie 0 zł. Kwoty to opłaty z ustawy i stawki minimalne, czyli to, co sąd zasądza. Honorarium własnego adwokata ustalacie w umowie.
| Alimenty miesięcznie | Opłata od alimentów | Badanie DNA z VAT | Zwrot dla pełnomocnika matki | Pozwany oddaje razem |
|---|---|---|---|---|
| bez alimentów | 0 zł | 880,51 zł | 497 zł | 1 577,51 zł do 1 977,51 zł |
| 500 zł | 400 zł | 880,51 zł | 497 zł | 1 977,51 zł do 2 377,51 zł |
| 800 zł | 500 zł | 880,51 zł | 497 zł | 2 077,51 zł do 2 477,51 zł |
| 1 000 zł | 750 zł | 880,51 zł | 497 zł | 2 327,51 zł do 2 727,51 zł |
| 1 500 zł | 1 000 zł | 880,51 zł | 497 zł | 2 577,51 zł do 2 977,51 zł |
| 2 000 zł | 1 200 zł | 880,51 zł | 497 zł | 2 777,51 zł do 3 177,51 zł |
Ustawa o kosztach sądowych wymienia opłatę 200 zł od pozwu o zaprzeczenie ojcostwa (art. 27 pkt 4), ale o ustaleniu ojcostwa milczy. Sądy przyjmują 600 zł jak od innych praw niemajątkowych (art. 26 ust. 1 pkt 6) albo 200 zł przez analogię. Matki to nie dotyczy, bo opłaty nie wnosi. Pozwany dowie się, którą kwotę przyjął sąd, z wyroku.
Stawka minimalna 480 zł w sprawie o ustalenie ojcostwa obejmuje również roszczenia majątkowe strony powodowej (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Pozwany nie zwraca więc osobno stawki od alimentów, jak w samodzielnej sprawie alimentacyjnej. Koszty tej drugiej liczy strona ile kosztuje sprawa o alimenty.
Biegły genetyk dostaje za podstawowe badanie jednej osoby 12,33 procent kwoty bazowej, czyli w 2026 roku 238,62 zł. Trzy osoby to 715,86 zł, a z VAT 880,51 zł. Gdy sąd bada tylko dziecko i pozwanego, kwota spada do 587,01 zł z VAT. Badanie dodatkowych markerów, potrzebne przy spokrewnionych mężczyznach, kosztuje więcej.
Matka nie wpłaca zaliczki, bo za stronę zwolnioną wydatki tymczasowo pokrywa Skarb Państwa (art. 96 ust. 3 u.k.s.c.). W wyroku sąd przerzuca badanie na pozwanego, który przegrał. Prywatny test kupiony w laboratorium bywa tańszy, ale w procesie liczy się opinia biegłego powołanego przez sąd.
Sąd ustala ojcostwo i zwykle od razu zasądza alimenty. Kosztami sądowymi, których matka nie wniosła, obciąża pozwanego: opłatą od pozwu, opłatą od alimentów i badaniem DNA (art. 113 ust. 1 u.k.s.c.). Do tego pozwany zwraca matce koszty jej pełnomocnika, co najmniej 480 zł.
Powództwo zostaje oddalone. Matka nie płaci kosztów sądowych, bo jest z nich zwolniona z mocy ustawy, a wydatki zostają przy Skarbie Państwa. Zwraca natomiast pozwanemu koszty jego adwokata, bo zwolnienie nie obejmuje kosztów procesu przeciwnika (art. 108 u.k.s.c.).
Wyjątek z art. 96 ust. 4 u.k.s.c.: gdy powództwo o ustalenie ojcostwa okaże się oczywiście bezzasadne, sąd może obciążyć powoda nieuiszczonymi kosztami, w tym badaniem DNA. Dotyczy to sytuacji, w których od początku nie było podstaw do pozwu, a nie zwykłej przegranej.
Odwrotna sytuacja, gdy mąż matki chce obalić swoje ojcostwo, ma inne koszty i krótki termin: opłata 200 zł i rok na pozew. Rachunek rozpisujemy we wpisie ile kosztuje zaprzeczenie ojcostwa.
Wynagrodzenie ustalacie w umowie. Rozporządzenie wyznacza tylko stawkę minimalną 480 zł, od której sąd liczy zwrot od przegranego (§ 4 ust. 1 pkt 5). Kancelarie publikujące cenniki podają za prowadzenie sprawy o ustalenie ojcostwa z alimentami w pierwszej instancji zwykle kilka tysięcy złotych.
Dla matki pełnomocnik to jedyny realny koszt sprawy, więc warto go wydać tam, gdzie decyduje o wyniku: przy wysokości alimentów, przy roszczeniach z art. 141 k.r.o. za ciążę i poród i przy pozwanym, który unika badania. Gdy dochód nie pozwala na adwokata z wyboru, można złożyć wniosek o pełnomocnika z urzędu, opisany na stronie adwokat z urzędu.
Gdy mężczyzna przyznaje, że jest ojcem, ojcostwo ustala się przez uznanie przed kierownikiem USC: on składa oświadczenie, a matka je potwierdzi od razu albo w ciągu trzech miesięcy (art. 73 k.r.o.). Bez sądu i bez badania DNA. Pozew jest potrzebny, gdy ojciec odmawia.
Dziecko albo matka pozywa domniemanego ojca, a domniemany ojciec pozywa dziecko i matkę (art. 84 k.r.o.). Matka i domniemany ojciec mogą to zrobić tylko do pełnoletności dziecka. Pozew o ustalenie ojcostwa i alimenty wnosi się bez opłaty, bo strona dochodząca ustalenia jest zwolniona z kosztów.
Sąd dopuszcza dowód z opinii biegłego genetyka i wskazuje osoby do badania. Za stronę zwolnioną wydatki tymczasowo pokrywa Skarb Państwa (art. 96 ust. 3 u.k.s.c.), więc matka nie wpłaca zaliczki. Prywatny test z laboratorium nie zastępuje opinii biegłego w procesie.
Pełnomocnik zgłasza wniosek o zwrot kosztów najpóźniej przed zamknięciem rozprawy, inaczej zwrot przepada. W wyroku sąd rozlicza koszty sądowe z pozwanym, a matce zasądza zwrot wynagrodzenia pełnomocnika według stawki co najmniej 480 zł.
Gdy ojcostwo jest już ustalone, kolejną sprawą bywa ustalenie kontaktów ojca z dzieckiem. Jak wygląda i co kosztuje, opisujemy na stronie ustalenie kontaktów z dzieckiem.
Dla matki albo dziecka sprawa nie kosztuje nic w opłatach sądowych, bo strona dochodząca ustalenia ojcostwa jest zwolniona z kosztów (art. 96 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.). Płaci tylko własnego adwokata. Przegrany pozwany oddaje koszty sądowe i badanie DNA: przy alimentach 800 zł miesięcznie razem od 2 077,51 zł do 2 477,51 zł.
W trakcie procesu za matkę i dziecko płaci tymczasowo Skarb Państwa (art. 96 ust. 3 u.k.s.c.). W wyroku sąd obciąża tym wydatkiem przegranego pozwanego (art. 113 ust. 1). Gdy pozew zostanie oddalony, wydatek zostaje przy Skarbie Państwa, chyba że powództwo było oczywiście bezzasadne, wtedy sąd może obciążyć powoda.
Biegły dostaje za podstawowe badanie jednej osoby 12,33 procent kwoty bazowej, czyli w 2026 roku 238,62 zł. Przy trzech osobach (dziecko, matka, pozwany) to 715,86 zł, a z VAT 880,51 zł. Badanie dodatkowych markerów kosztuje więcej. To stawka sądowa, a nie cena prywatnego testu w laboratorium.
Nie płaci opłaty od pozwu ani zaliczki na DNA, nawet jeśli dochodzi przy okazji alimentów. Zwolnienie wynika wprost z ustawy, bez wniosku. Matka ponosi tylko wynagrodzenie własnego pełnomocnika, a przy przegranej zwraca pozwanemu koszty jego adwokata, co najmniej 480 zł plus 17 zł opłaty skarbowej.
Ustawa jej wprost nie podaje: art. 27 pkt 4 u.k.s.c. wymienia 200 zł tylko przy zaprzeczeniu ojcostwa. W praktyce przyjmuje się 600 zł jako opłatę od innych praw niemajątkowych (art. 26 ust. 1 pkt 6) albo 200 zł przez analogię. Dla matki nie ma to znaczenia, bo nie płaci. Kwotę ściąga się od przegranego pozwanego.
Honorarium ustalacie w umowie, a rozporządzenie wyznacza stawkę minimalną 480 zł, od której sąd liczy zwrot (§ 4 ust. 1 pkt 5). Stawka obejmuje także alimenty dochodzone razem z ustaleniem ojcostwa (§ 4 ust. 3). Kancelarie publikujące cenniki podają za prowadzenie takiej sprawy w pierwszej instancji zwykle kilka tysięcy złotych.
W procesie cywilnym nikogo nie można zmusić do pobrania materiału. Sąd ocenia jednak odmowę jako okoliczność dowodową (art. 233 § 2 k.p.c.) i razem z zeznaniami świadków, wiadomościami czy zdjęciami może na tej podstawie ustalić ojcostwo. Odmowa zwykle szkodzi pozwanemu bardziej niż samo badanie.
Tak i tak robi się najczęściej. Zwolnienie z kosztów obejmuje ustalenie ojcostwa i roszczenia z nim związane, czyli alimenty na dziecko i roszczenia matki z art. 141 k.r.o. (koszty ciąży, porodu i trzech miesięcy utrzymania). Te ostatnie przedawniają się po trzech latach od porodu.
Pełnomocnik przygotuje pozew o ustalenie ojcostwa z alimentami i wnioskiem o zabezpieczenie na czas procesu, zadba o roszczenia z ciąży i porodu, zanim się przedawnią, i zgłosi wniosek o koszty. Znajdź adwokata w swoim mieście w rejestrze ponad 68 tysięcy prawników.