Sąd, notariusz, adwokat i PCC w jednym wyliczeniu
Podaj wartość spadku i swój udział. Zobaczysz, ile zapłacisz w każdej z trzech dróg i ile podatku dojdzie, jeśli przejmujesz mieszkanie i spłacasz rodzeństwo.
Sąd
450 zł
Sąd z adwokatem
3 150 zł
Notariusz, cały akt
4 049,10 zł
Dział spadku w sądzie kosztuje 500 zł opłaty, a przy zgodnym projekcie 300 zł, niezależnie od wartości majątku. U notariusza płacisz taksę od wartości całego spadku: przy 600 000 zł najwyżej 3 899,10 zł z VAT. Kto przejmuje mieszkanie ponad swój udział, płaci jeszcze 2 procent PCC od nadwyżki, w obu drogach tak samo.
Przykład z kalkulatora: mieszkanie po rodzicach warte 600 000 zł, troje rodzeństwa po jednej trzeciej, brat zostaje w mieszkaniu i spłaca siostry. Wszyscy się zgadzają.
450 zł
opłata 300 zł i wpis w księdze 150 zł
Najtaniej, ale trwa miesiącami. Zgodny projekt działu musi być dokładny, bo sąd i tak wyda postanowienie i sprawdzi skład spadku.
3 150 zł
plus stawka minimalna 2 700 zł od udziału
Przy sporze ta sama stawka rośnie do 5 400 zł. Pełnomocnik pilnuje wyceny, rozliczenia darowizn i terminów spłat, czyli pozycji, na których traci się najwięcej.
4 049,10 zł
taksa maksymalna 3 170 zł netto, VAT i wpis
Jedna wizyta i gotowe, ale tylko przy zgodzie wszystkich. Taksa to górna granica, więc o niższą kwotę możesz zapytać przed wizytą.
Opłata sądowa stoi w miejscu, a taksa rośnie razem z wartością spadku. Przy spadku wartym 200 000 zł notariusz kosztuje 1 631,10 zł więcej niż sama opłata sądowa, przy mieszkaniu za półtora miliona już 6 797,10 zł więcej. Przy większych spadkach sąd razem z adwokatem wychodzi taniej niż sam notariusz, a zyskujesz kogoś, kto sprawdzi projekt działu.
Udział jednej trzeciej, zgodny wniosek, bez PCC i wpisu w księdze.
Spadek wart 200 000 zł
Spadek wart 600 000 zł
Spadek wart 1 500 000 zł
Podatek od czynności cywilnoprawnych obejmuje umowę o dział spadku tylko w części dotyczącej spłat lub dopłat (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f u.p.c.c.). Płaci go ten, kto nabywa rzeczy ponad swój udział, od ich wartości rynkowej. Postanowienie sądu opodatkowane jest tak samo jak umowa u notariusza (art. 1 ust. 1 pkt 3).
Mieszkanie
600 000 zł
minus udział brata
200 000 zł
nadwyżka ponad udział
400 000 zł
PCC 2 procent
8 000 zł
Przy akcie notarialnym podatek pobiera notariusz jako płatnik i bez zapłaty nie podpiszecie umowy (art. 10 ust. 2 i 3 u.p.c.c.). Przy dziale sądowym obowiązek powstaje z uprawomocnieniem postanowienia (art. 3 ust. 1 pkt 3), a deklarację składa się i podatek płaci w ciągu 14 dni (art. 10 ust. 1).
Stawka 2 procent dotyczy nieruchomości, spółdzielczego prawa do lokalu i rzeczy ruchomych, na przykład samochodu. Inne prawa majątkowe, jak udziały w spółce, obciąża 1 procent (art. 7 ust. 1 pkt 2). Podział dokładnie według udziałów, bez spłat, nie rodzi podatku w ogóle.
Wynagrodzenie ustalasz w umowie. Rozporządzenie wyznacza stawkę minimalną: stawkę z § 2 liczoną od wartości Twojego udziału spadkowego, a przy dziale na zgodny wniosek połowę tej kwoty (§ 6 pkt 3). Przy udziale do 200 000 zł to 5400 zł, a zgodnie 2700 zł. Przy udziale od 200 000 zł do 2 000 000 zł odpowiednio 10 800 zł i 5400 zł.
W dziale spadku sąd nie zasądza kosztów od przegranego, bo nie ma przegranego. Każdy uczestnik co do zasady pokrywa swoje koszty sam (art. 520 § 1 k.p.c.). Dlatego honorarium traktuj jak koszt, który ma się zwrócić w wyniku działu: lepszej wycenie, właściwym rozliczeniu darowizn albo rozłożeniu spłat.
Stawka adwokata liczona dla udziału jednej trzeciej. Taksa to maksimum za cały akt, z VAT, przy spadkobiercach z I grupy podatkowej.
| Wartość spadku | Sąd zgodnie / spór | Adwokat zgodnie / spór | Notariusz z VAT |
|---|---|---|---|
| 150 000 zł | 300 zł / 500 zł | 1 800 zł / 3 600 zł | 1 685,10 zł |
| 300 000 zł | 300 zł / 500 zł | 2 700 zł / 5 400 zł | 2 423,10 zł |
| 600 000 zł | 300 zł / 500 zł | 2 700 zł / 5 400 zł | 3 899,10 zł |
| 1 000 000 zł | 300 zł / 500 zł | 5 400 zł / 10 800 zł | 5 867,10 zł |
| 2 500 000 zł | 300 zł / 500 zł | 5 400 zł / 10 800 zł | 9 225 zł |
Przy spadku powyżej 2 000 000 zł taksa zatrzymuje się na 7500 zł netto między osobami z I grupy podatkowej (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo) i na 10 000 zł między pozostałymi (§ 3 pkt 7 rozporządzenia). Wpis w księdze wieczystej na podstawie działu spadku kosztuje jedną opłatę 150 zł, niezależnie od liczby udziałów (art. 42 ust. 3 u.k.s.c.).
Bez niego nie ma działu. Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia (protokół 100 zł i akt 50 zł netto, § 10a taksy), sąd pobiera 100 zł i 5 zł za wpis w Rejestrze Spadkowym, a może to zrobić w sprawie działowej.
Ustalcie, co jest w spadku i ile jest warte. Taksę i PCC liczy się od wartości rynkowej. Przy sporze wycenę robi biegły, a zaliczkę wyznacza sąd.
Kto co dostaje, ile spłaca i w jakim terminie. Zgodny projekt obniża opłatę z 500 zł do 300 zł i stawkę adwokata o połowę.
Po uprawomocnieniu postanowienia albo podpisaniu aktu zostaje wpis w księdze wieczystej za 150 zł i PCC od spłat, jeśli ktoś dostał więcej niż udział.
Jak napisać wniosek, jakie dokumenty dołączyć i jak sąd rozlicza darowizny, opisujemy na stronie dział spadku, wniosek i umowa. Jeśli chcesz sprzedać mieszkanie, zanim dojdzie do działu, przeczytaj, czy da się sprzedać odziedziczone mieszkanie przed działem spadku.
Opłata od wniosku o dział spadku wynosi 500 zł, a gdy wniosek zawiera zgodny projekt działu, 300 zł (art. 51 ust. 1 u.k.s.c.). Nie zależy od wartości majątku. Dochodzi 150 zł za wpis w księdze wieczystej, zaliczka na biegłego, gdy spieracie się o wycenę, i ewentualnie honorarium pełnomocnika.
Notariusz pobiera taksę liczoną od wartości całego dzielonego majątku, bez odliczania kredytu (§ 2 ust. 3 pkt 2 i § 4 rozporządzenia). Przy spadku wartym 600 000 zł to najwyżej 3170 zł netto, czyli 3899,10 zł z VAT, za cały akt. Dochodzą wypisy po 6 zł netto za stronę i 150 zł wpisu w księdze wieczystej.
Honorarium ustalasz w umowie. Stawka minimalna, od której sąd liczy koszty, to stawka z § 2 od wartości Twojego udziału spadkowego, a przy zgodnym wniosku jej połowa (§ 6 pkt 3 rozporządzenia). Przy udziale wartym 200 000 zł to 5400 zł w sporze i 2700 zł przy zgodnym projekcie.
W postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.). Opłatę płaci wnioskodawca, ale spadkobiercy zwykle rozliczają ją między sobą w projekcie działu. Gdy interesy uczestników są sprzeczne albo ktoś działał niesumiennie, sąd może rozdzielić koszty inaczej.
Podatek od czynności cywilnoprawnych płaci tylko ten, kto dostaje więcej, niż wynosi jego udział, i tylko od tej nadwyżki: 2 procent przy nieruchomościach i rzeczach, 1 procent przy innych prawach majątkowych (art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.c.c.). Dział bez spłat i dopłat, dokładnie według udziałów, podatku nie wywołuje.
Gdy w jednym wniosku dzielicie spadek i znosicie współwłasność, na przykład z połową mieszkania należącą do żyjącego małżonka, opłata wynosi 1000 zł, a przy zgodnym projekcie 600 zł (art. 51 ust. 2 u.k.s.c.). U notariusza taksę liczy się od wartości całego dzielonego majątku, także części, która nie należała do spadku.
Sam wniosek to 500 zł opłaty, a ze zgodnym projektem działu 300 zł. Jeżeli nikt jeszcze nie stwierdził nabycia spadku, sąd zrobi to w tym samym postępowaniu, ale pobierze dodatkowe 100 zł od wniosku o stwierdzenie (art. 49 ust. 1 pkt 1 u.k.s.c.). Przygotowanie wniosku przez adwokata to osobne honorarium.
Przy spadku wartym więcej niż około 15 000 zł sąd jest tańszy w samych opłatach, nawet przy sporze, bo taksa rośnie z wartością, a opłata sądowa nie. Notariusz wygrywa czasem: umowę podpisujecie na jednej wizycie, a sąd potrzebuje zwykle kilku miesięcy. Przy sporze zostaje tylko sąd, bo akt wymaga zgody wszystkich.
Opłata sądowa to kilkaset złotych. O tym, ile naprawdę zapłacisz, decyduje wycena i rozliczenie darowizn. Sprawdź adwokata od spraw spadkowych w rejestrze, zanim podpiszesz projekt.
Dział spadku
Wniosek, umowa, forma aktu i rozliczenie darowizn.
Stwierdzenie nabycia spadku
Krok, bez którego działu nie przeprowadzisz.
Ile kosztuje zniesienie współwłasności
Kalkulator, gdy mieszkanie jest wspólne, ale nie ze spadku.
Ile kosztuje sprawa o zachowek
Kalkulator dla pominiętego w testamencie i dla pozwanego.
Ile kosztuje podział majątku
To samo porównanie dla majątku małżonków po rozwodzie.
Adwokat od spraw spadkowych
Kiedy pełnomocnik się opłaca i jak go sprawdzić.