Kalkulator kosztów zachowku
Ile kosztuje sprawa o zachowek w sądzie i u adwokata, kalkulator kosztów
Wpisz kwotę zachowku, której żądasz. Zobaczysz opłatę od pozwu, stawkę pełnomocnika, koszt pełnej przegranej i to, ile zostanie Ci po rozliczeniu, gdy sąd przyzna tylko część.
- Dla powoda i dla pozwanego
- Częściowa wygrana według art. 100 k.p.c.
- Stawki z tekstu jednolitego rozporządzenia
Biegły i mediacja
Opłata od pozwu
7 500 zł
płacisz przy wniesieniu
Twój koszt po wyroku
0 zł
przy 100 proc. dla powoda
- Opłata stosunkowa 5 procent wartości sporu 7 500 zł (art. 13 ust. 2 u.k.s.c.)
- Stawka minimalna pełnomocnika każdej strony, od żądanej kwoty, plus 17 zł od pełnomocnictwa 5 400 zł + 17 zł (§ 2 rozporządzenia)
- Pozwany zwraca powodowi po rozliczeniu 12 917 zł (art. 98 i 100 k.p.c.)
- Pełna przegrana kosztuje Cię łącznie 18 334 zł
Wyliczenie zakłada honorarium obu pełnomocników równe stawce minimalnej. Jeśli umówisz się na więcej, nadwyżkę płacisz sam, chyba że sąd podwyższy zwrot (§ 15 ust. 3 rozporządzenia).
W skrócie
Sprawa o zachowek kosztuje na starcie opłatę od pozwu: 5 procent żądanej kwoty powyżej 20 000 zł, czyli 7 500 zł przy 150 000 zł, oraz 17 zł od pełnomocnictwa. Stawka minimalna adwokata przy tej kwocie to 5 400 zł. Pełna wygrana zwraca Ci 12 917 zł, pełna przegrana kosztuje łącznie 18 334 zł.
Najwięcej pieniędzy rozstrzyga się jednak pomiędzy tymi skrajnościami. Wartość spadku i darowizn prawie zawsze ustala biegły, a jego wycena rzadko zgadza się co do złotówki z żądaniem z pozwu. Sąd dzieli wtedy koszty obu stron w proporcji wygranej (art. 100 k.p.c.). Suwak w kalkulatorze pokazuje, ile zostaje Ci z tej proporcji, zanim złożysz pozew.
Sprawa o zachowek koszty, z czego się składają
Opłata od pozwu
Do 20 000 zł stała według progów, powyżej 5 procent żądanej kwoty, najwyżej 100 000 zł (art. 13 u.k.s.c.). Płacisz przy wniesieniu pozwu, bez tego sąd go zwróci.
Pełnomocnik
Honorarium ustalasz w umowie. Sąd przy zwrocie kosztów liczy stawkę minimalną od żądanej kwoty (§ 2 rozporządzenia), przy 150 000 zł to 5400 zł, plus 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.
Biegły od wyceny
Gdy strony spierają się o wartość mieszkania albo darowizny, sąd powołuje rzeczoznawcę. Zaliczkę wpłaca strona, która wnosi o dowód, w kwocie i terminie wyznaczonym przez sąd (art. 130⁴ k.p.c.).
Zwrot od przegranego
Przegrywający oddaje przeciwnikowi opłatę, wydatki na biegłego, stawkę pełnomocnika i 17 zł (art. 98 k.p.c.). Przy częściowej wygranej sąd dzieli koszty proporcjonalnie (art. 100 k.p.c.).
Częściowa wygrana w sprawie o zachowek, ile zostaje w kieszeni
Przykład: żądasz 150 000 zł, bez biegłego i bez mediacji. Zielony pasek to zachowek, który zasądzi sąd, szary to Twój koszt procesu po rozliczeniu z pozwanym (opłata, pełnomocnik według stawki minimalnej, 17 zł).
100 proc.
75 proc.
50 proc.
25 proc.
0 proc.
Jak sąd dzieli koszty
Sumuje koszty obu stron i każdej przypisuje taką część, w jakiej przegrała. Wygrywasz w 50 procentach, więc ponosisz połowę sumy, a różnicę względem tego, co już wydałeś, oddaje pozwany. Sąd może też koszty wzajemnie znieść albo, gdy przegrałeś tylko nieznaczną część, obciążyć pozwanego całością (art. 100 k.p.c.).
Dlaczego nie zawyżać żądania
Każde dodatkowe 10 000 zł w pozwie to 500 zł wyższej opłaty i większy udział w kosztach pozwanego, jeśli biegły wyceni spadek niżej. Bezpieczniej żądać kwoty z realnej wyceny i rozszerzyć powództwo po opinii, niż ciąć je na ostatniej rozprawie.
Opłata od pozwu o zachowek i stawka adwokata w tabeli
Pozew bez mediacji i bez biegłego. Kwoty to opłaty z ustawy i stawki minimalne, czyli to, co sąd zasądza między stronami. Własne honorarium ustalasz z adwokatem w umowie.
| Żądany zachowek | Opłata od pozwu | Stawka minimalna pełnomocnika | Zwrot dla Ciebie przy pełnej wygranej | Koszt pełnej przegranej |
|---|---|---|---|---|
| 20 000 zł | 1 000 zł | 3 600 zł | 4 617 zł | 8 234 zł |
| 50 000 zł | 2 500 zł | 3 600 zł | 6 117 zł | 9 734 zł |
| 100 000 zł | 5 000 zł | 5 400 zł | 10 417 zł | 15 834 zł |
| 150 000 zł | 7 500 zł | 5 400 zł | 12 917 zł | 18 334 zł |
| 300 000 zł | 15 000 zł | 10 800 zł | 25 817 zł | 36 634 zł |
| 600 000 zł | 30 000 zł | 10 800 zł | 40 817 zł | 51 634 zł |
| 2 500 000 zł | 100 000 zł | 15 000 zł | 115 017 zł | 130 034 zł |
Przy 2 500 000 zł opłata stosunkowa wyniosłaby 125 000 zł, ale ustawa obcina ją do 100 000 zł (art. 13 ust. 2 u.k.s.c.). Każdą kwotę z progami skali rozpisuje kalkulator opłaty sądowej od pozwu.
Pozwano Cię o zachowek, ile ryzykujesz
Pozwany spadkobierca albo obdarowany nie wnosi opłaty od pozwu. Płaci swojego pełnomocnika, a przy przegranej oddaje powodowi opłatę, wydatki na biegłego i stawkę minimalną jego adwokata. Przy żądaniu 150 000 zł to 12 917 zł ponad sam zachowek.
Obrona ma zwykle trzy osie: przedawnienie (pięć lat z art. 1007 k.c.), zaliczenie darowizn, które powód sam dostał od spadkodawcy, oraz wartość spadku. Nawet gdy roszczenie jest zasadne, sąd może rozłożyć zachowek na raty albo odroczyć termin płatności. Kiedy to działa, opisujemy we wpisie czy zachowek można rozłożyć na raty.
Ugoda przed pierwszą rozprawą
Gdy strony zawrą ugodę przed rozpoczęciem rozprawy w pierwszej instancji, powód odzyskuje całą opłatę od pozwu (art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. h u.k.s.c.). Przy 150 000 zł to 7 500 zł, które obie strony mogą wliczyć w kwotę porozumienia.
Pozew o zachowek krok po kroku, gdzie powstają koszty
-
01
Policz żądanie
Zachowek to połowa udziału, który przypadłby Ci z ustawy, a dwie trzecie, gdy jesteś trwale niezdolny do pracy albo małoletni (art. 991 § 1 k.c.). Do spadku dolicza się darowizny i zapisy windykacyjne (art. 993 k.c.). Żądana kwota to wartość sporu.
-
02
Wezwij do zapłaty
Pisemne wezwanie często kończy sprawę ugodą, zanim zapłacisz opłatę. Mediacja przed pozwem obniża opłatę o dwie trzecie, najwyżej o 400 zł (art. 13e u.k.s.c.).
-
03
Złóż pozew z opłatą
Do 100 000 zł sąd rejonowy, powyżej sąd okręgowy (art. 17 pkt 4 k.p.c.). Opłatę wnosisz od razu. Roszczenie przedawnia się po pięciu latach od ogłoszenia testamentu, a wobec obdarowanego od otwarcia spadku (art. 1007 k.c.).
-
04
Biegły i wniosek o koszty
Po opinii rzeczoznawcy często zmienia się kwota. Pełnomocnik rozszerza albo ogranicza powództwo i przed zamknięciem rozprawy zgłasza wniosek o zwrot kosztów, inaczej zwrot przepada.
Kto ma prawo do zachowku, jak liczyć udział i jak działa dziesięć lat przy darowiznach, rozpisujemy na stronie pozew o zachowek. Osobno omawiamy, czy rodzeństwo ma prawo do zachowku.
Ile kosztuje adwokat w sprawie o zachowek
Wynagrodzenie adwokata albo radcy prawnego ustalacie w umowie. Rozporządzenie wyznacza tylko stawkę minimalną, od której sąd liczy zwrot: 3600 zł przy żądaniu od 10 000 do 50 000 zł, 5400 zł do 200 000 zł, 10 800 zł do 2 000 000 zł. Sąd może zasądzić więcej, do sześciokrotności, gdy uzasadnia to nakład pracy pełnomocnika.
W sprawach o zachowek często spotyka się model mieszany: stała kwota za prowadzenie sprawy i premia od zasądzonej kwoty. Etyka adwokacka zabrania uzależnienia całego wynagrodzenia od wyniku, ale premię za sukces dopuszcza. Poproś o rozpisanie, co wchodzi w stałą kwotę: apelacja zwykle jest osobno.
Kiedy pełnomocnik robi różnicę
- Spadkodawca przekazał mieszkanie w darowiźnie za życia i trzeba je doliczyć do spadku.
- Pozwany podnosi, że powód dostał wcześniej darowiznę, która pokrywa zachowek.
- Termin pięciu lat mija w ciągu kilku miesięcy.
- Opinia biegłego zaniża wartość nieruchomości i trzeba złożyć zarzuty.
Najczęstsze pytania o koszty sprawy o zachowek
Ile kosztuje sprawa o zachowek?
Na starcie płacisz opłatę od pozwu: 5 procent żądanej kwoty powyżej 20 000 zł, czyli 7500 zł przy 150 000 zł, i 17 zł od pełnomocnictwa. Do tego honorarium adwokata według umowy i zaliczka na biegłego, jeśli trzeba wycenić majątek. Przy pełnej wygranej pozwany zwraca opłatę, wydatki i stawkę minimalną pełnomocnika.
Ile wynosi opłata od pozwu o zachowek?
Opłatę liczy się według art. 13 u.k.s.c. od kwoty, której żądasz. Do 20 000 zł jest stała, na przykład 1000 zł przy 20 000 zł. Powyżej wynosi 5 procent, ale nie więcej niż 100 000 zł. Końcówkę zaokrągla się w górę do pełnego złotego. Zachowek nie jest zwolniony z opłat.
Ile kosztuje adwokat w sprawie o zachowek?
Honorarium ustalasz w umowie. Przepisy wyznaczają tylko stawkę minimalną, od której sąd liczy zwrot kosztów: 3600 zł przy żądaniu od 10 000 do 50 000 zł, 5400 zł do 200 000 zł i 10 800 zł do 2 000 000 zł (§ 2 rozporządzenia). Kancelarie łączą często stałą kwotę z premią od wygranej, co jest dozwolone, o ile całe wynagrodzenie nie zależy od wyniku.
Kto płaci koszty sprawy o zachowek?
Przegrywający (art. 98 § 1 k.p.c.). Gdy sąd przyzna tylko część żądania, koszty obu stron dzieli się w proporcji wygranej albo wzajemnie znosi (art. 100 k.p.c.). Dlatego zawyżone żądanie kosztuje dwa razy: wyższą opłatą i większym udziałem w kosztach pozwanego.
Czy można przegrać sprawę o zachowek?
Tak. Najczęstsze powody to przedawnienie po pięciu latach, skuteczne wydziedziczenie, zaliczenie darowizny otrzymanej od spadkodawcy na poczet zachowku albo zbyt niska wartość spadku po wycenie biegłego. Przy pełnej przegranej tracisz własne koszty i zwracasz pozwanemu stawkę jego pełnomocnika z 17 zł.
Kto płaci biegłego w sprawie o zachowek?
Zaliczkę wpłaca strona, która wnosi o dowód z opinii, a gdy wnoszą obie, sąd dzieli ją między nie (art. 130⁴ k.p.c.). Wysokość wyznacza sąd. Po wyroku wydatki na biegłego rozlicza się jak pozostałe koszty: pokrywa je przegrywający albo strony w proporcji wygranej.
Ile trwa sprawa o zachowek?
Przepisy nie wyznaczają terminu. Gdy strony zgadzają się co do wartości spadku, sprawa może skończyć się na kilku rozprawach. Gdy potrzebny jest biegły od nieruchomości albo darowizn sprzed lat, pierwsza instancja trwa najczęściej dłużej niż rok, bo sama opinia i zarzuty do niej zajmują kilka miesięcy.
Czy zachowek można rozłożyć na raty?
Tak, sąd może rozłożyć zachowek na raty, odroczyć termin płatności albo w wyjątkowych sytuacjach obniżyć go, biorąc pod uwagę sytuację osobistą i majątkową obu stron (art. 997¹ k.c.). Raty nie mogą łącznie przekraczać pięciu lat. To argument pozwanego, który warto zgłosić od razu w odpowiedzi na pozew.
Pięć lat mija szybciej, niż trwa spór o wycenę
Pełnomocnik policzy zachowek z darowiznami, wezwie do zapłaty i złoży pozew z kwotą, której nie trzeba będzie ciąć po opinii biegłego. Sprawdź adwokata w rejestrze, zanim podpiszesz umowę.