Weryfikacja zajmuje kilka minut i jest bezpłatna, ale kończy się w miejscu, o którym mało kto uprzedza: publiczny rejestr potwierdza wpis na listę, a nie prawo do prowadzenia spraw w danym dniu. Poniżej pokazujemy, gdzie sprawdzić adwokata, jak czytać numer wpisu i skąd wziąć to, czego rejestr nie pokazuje.
Żeby sprawdzić, czy ktoś jest adwokatem, wpisz jego nazwisko w krajowym rejestrze adwokatów i aplikantów adwokackich prowadzonym przez Naczelną Radę Adwokacką. Publicznie dostępne są tylko trzy dane: imię, nazwisko i numer wpisu na listę, bo taki zakres wyznacza art. 58a ust. 2 Prawa o adwokaturze. Wpis na listę nie jest jednak tym samym co prawo wykonywania zawodu. Art. 4b tej samej ustawy wymienia sytuacje, w których adwokat mimo wpisu nie może prowadzić spraw, a informacja o zawieszeniu w czynnościach zawodowych trafia wyłącznie do systemu teleinformatycznego dla sądów i prokuratury. Obywatel jej w rejestrze nie zobaczy, więc przy poważnej sprawie warto dopytać okręgową radę adwokacką.
Rejestrów jest więcej niż jeden i różnią się nie tylko adresem, ale przede wszystkim tym, ile pokazują. Dwa pierwsze są publiczne, trzeci dotyczy innego zawodu, a czwarty jest zamknięty dla obywatela i to właśnie on tłumaczy większość nieporozumień wokół tego, czego w rejestrze nie ma.
| Źródło | Kto prowadzi | Co zobaczysz | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Krajowy rejestr adwokatów i aplikantów adwokackich | Naczelna Rada Adwokacka | Imię, nazwisko i numer wpisu na listę. Wyszukiwarka pozwala zawęzić wynik miastem i izbą. | art. 58a ust. 2 Prawa o adwokaturze |
| Lista prowadzona przez okręgową radę adwokacką | Jedna z 24 izb adwokackich | Ten sam ustawowy zakres, czyli imię, nazwisko i numer wpisu, ale bywa uzupełniony danymi kancelarii, które izba publikuje z własnej woli. | art. 49 ust. 1 Prawa o adwokaturze |
| Rejestr radców prawnych | Krajowa Izba Radców Prawnych i 19 izb okręgowych | Osobny rejestr dla osobnego zawodu. Jeżeli kogoś nie ma wśród adwokatów, sprawdźcie tutaj, zanim uznacie, że nie jest prawnikiem. | ustawa o radcach prawnych |
| System teleinformatyczny dla sądów i prokuratury | Naczelna Rada Adwokacka udostępnia go sądom, Ministrowi Sprawiedliwości i prokuraturze | Znacznie szerszy: data uchwały o wpisie i skreśleniu, forma wykonywania zawodu, adres siedziby zawodowej oraz informacja o zawieszeniu w czynnościach zawodowych. Obywatel nie ma do niego dostępu. | art. 58a ust. 1 Prawa o adwokaturze |
Warto zapamiętać kolejność: listy prowadzą okręgowe rady adwokackie, a rejestr krajowy jest nadbudową nad dwudziestoma czterema listami izbowymi. Wynika to z art. 49 ust. 1 Prawa o adwokaturze, który nakłada obowiązek prowadzenia list na izbę, a nie na Naczelną Radę Adwokacką. Dlatego przy sporze o to, czy ktoś jest adwokatem, rozstrzygające zdanie ma zawsze konkretna izba, a nie wyszukiwarka. Szerszy obraz wszystkich zawodów prawniczych opisaliśmy w przewodniku po rejestrach prawników w Polsce.
Kolejność nie jest przypadkowa. Dwie rzeczy blokują ludziom weryfikację najczęściej: literówka w nazwisku i pomylenie adwokata z radcą prawnym. Oba te problemy ta procedura usuwa, zanim dojdzie do fałszywego wniosku, że kogoś w rejestrze nie ma.
Numer wpisu na listę adwokatów jest jedyną publiczną daną, która odróżnia dwie osoby o tym samym nazwisku. Adwokat poda go bez wahania, bo widnieje w jego dokumentach i na pismach kierowanych do sądu. Odmowa albo zwlekanie z odpowiedzią jest pierwszym sygnałem ostrzegawczym.
Rejestr prowadzony przez Naczelną Radę Adwokacką obejmuje wszystkie 24 izby naraz, więc jest najszybszym punktem startowym. Wpisz samo nazwisko, bez imienia, bo literówka w imieniu albo drugie imię w rejestrze potrafi wyzerować wynik. Dopiero potem zawężaj miastem lub izbą.
Jeżeli w rejestrze są dwie osoby o tym samym nazwisku, rozstrzyga numer wpisu, nie miasto. Ten sam adwokat może mieć siedzibę kancelarii w innym mieście niż izba, do której należy, więc dopasowywanie po adresie prowadzi na manowce.
Brak wpisu na liście adwokatów nie oznacza jeszcze, że ktoś nie jest prawnikiem z uprawnieniami. Radcowie prawni mają odrębny samorząd i odrębny rejestr, a w postępowaniu cywilnym mogą to samo co adwokaci. To najczęstsza przyczyna fałszywego alarmu.
Aplikant adwokacki figuruje w tym samym rejestrze, ale na osobnej liście i z osobnym numerem. Aplikant nie jest adwokatem i nie działa jako samodzielny pełnomocnik, tylko zastępuje konkretnego adwokata. To legalne, ale warto wiedzieć, kto naprawdę prowadzi sprawę.
Publiczny rejestr nie pokazuje ani zawieszenia w czynnościach zawodowych, ani historii dyscyplinarnej. Izba adwokacka, do której należy dana osoba, jest jedynym miejscem, gdzie można dopytać o aktualny status wpisu. Numer telefonu do rady znajdziecie na stronie izby.
To jest najważniejszy fragment tej strony i jednocześnie ten, którego brakuje w większości poradników. Art. 58a Prawa o adwokaturze rozdziela dostęp do danych na dwa poziomy. Ustęp pierwszy daje sądom, Ministrowi Sprawiedliwości i prokuraturze dostęp przez system teleinformatyczny do daty uchwały o wpisie i skreśleniu, formy wykonywania zawodu, adresu siedziby zawodowej oraz informacji o zawieszeniu w czynnościach zawodowych. Ustęp drugi daje obywatelowi na stronie Naczelnej Rady Adwokackiej trzy pola: imię, nazwisko i numer wpisu. Ta różnica nie jest przeoczeniem, tylko świadomą decyzją ustawodawcy, ale trzeba o niej wiedzieć, żeby nie wyciągnąć z rejestru wniosku, którego on nie potwierdza.
Trafia wyłącznie do systemu teleinformatycznego dla sądów, Ministra Sprawiedliwości i prokuratury. Pytajcie okręgową radę adwokacką.
Nie jest publikowana przy nazwisku. Postępowania dyscyplinarne prowadzą organy samorządu, a nie sąd powszechny.
Rejestr adwokatów nie jest wyciągiem z Krajowego Rejestru Karnego i nie zawiera informacji o skazaniach.
Rejestr jest wykazem uprawnień, a nie rankingiem. Żadna urzędowa baza w Polsce nie prowadzi statystyk wygranych spraw adwokatów.
Wynagrodzenie jest kwestią umowy z klientem. W rejestrze nie ma i nie będzie żadnych kwot.
Ustawa nie przewiduje urzędowych specjalizacji adwokackich. Dziedzina, którą adwokat podaje na swojej stronie, jest deklaracją, a nie wpisem do rejestru.
Art. 4b ust. 1 Prawa o adwokaturze wymienia pięć przesłanek, przy których adwokat nie może wykonywać zawodu. Żadna z nich nie usuwa go automatycznie z listy, więc w rejestrze nadal widnieje. Poniższa tabela pokazuje, która z tych sytuacji jest widoczna z zewnątrz, a która nie. Odpowiedź brzmi: praktycznie żadna, poza skreśleniem z listy.
| Przesłanka z art. 4b | Skutek | Widać w rejestrze publicznym |
|---|---|---|
| Pozostawanie w stosunku pracy | Adwokat nie może wykonywać zawodu, dopóki trwa zatrudnienie. Wyjątek dotyczy pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych, czyli głównie kadry uczelnianej. | Nie |
| Uznanie za trwale niezdolnego do wykonywania zawodu | Wpis pozostaje, ale prawo do prowadzenia spraw jest wyłączone. | Nie |
| Ubezwłasnowolnienie | Wyłącza wykonywanie zawodu z mocy ustawy. | Nie |
| Kara zawieszenia w czynnościach zawodowych | Orzeka ją sąd dyscyplinarny. Przez czas jej trwania adwokat nie może prowadzić spraw, choć nadal jest wpisany na listę. | Nie w rejestrze publicznym, tak w systemie dla sądów |
| Tymczasowe zawieszenie w wykonywaniu czynności zawodowych | Środek stosowany w toku postępowania dyscyplinarnego, przed prawomocnym rozstrzygnięciem. | Nie w rejestrze publicznym, tak w systemie dla sądów |
| Skreślenie z listy adwokatów | Kończy przynależność do samorządu. Osoba znika z rejestru, więc to jedyna z tych sytuacji, którą da się zauważyć z zewnątrz. | Tak, przez brak wpisu |
Praktyczny wniosek jest prosty. Przy sprawie o niską wartość wystarczy sprawdzenie w rejestrze i numer wpisu. Przy sprawie, w której stawką jest majątek, wolność albo termin nie do odzyskania, jeden telefon do okręgowej rady adwokackiej jest wart kilku minut. Izba potwierdzi aktualny status wpisu, którego strona internetowa pokazać nie może.
Numer wpisu na listę adwokatów jest publicznym identyfikatorem adwokata i jedyną daną poza imieniem i nazwiskiem, którą samorząd ma obowiązek udostępnić każdemu. Nadaje go okręgowa rada adwokacka przy wpisie na listę i pozostaje przy adwokacie także wtedy, gdy zmieni miasto czy formę wykonywania zawodu. Właśnie dlatego jest lepszym punktem odniesienia przy weryfikacji niż adres kancelarii, który bywa nieaktualny.
Znajdziecie go w dwóch miejscach: przy nazwisku w krajowym rejestrze adwokatów oraz na stronie okręgowej rady adwokackiej, do której adwokat należy. Adwokaci podają go również w korespondencji i na pismach kierowanych do sądu, choć, jak pokazujemy niżej, nie jest to obowiązek wynikający z procedury cywilnej.
Kodeks postępowania cywilnego nie wymaga podania numeru wpisu adwokata w piśmie procesowym. Art. 126 § 1 pkt 2 kpc żąda imion i nazwisk stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Art. 126 § 2 pkt 1(1) dodaje przy pierwszym piśmie w sprawie oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby oraz adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Numeru wpisu nie ma w żadnym z tych punktów i nie ma go w całym artykule.
Częste nieporozumienie dotyczy numeru PESEL i NIP. Art. 126 § 2 pkt 2 i 3 rzeczywiście każe je podać, ale wyłącznie w odniesieniu do powoda, nie do jego pełnomocnika. Adwokat, który wpisuje swój numer wpisu w nagłówku pisma, robi to dla porządku i dla ułatwienia identyfikacji, a nie dlatego, że brak tej danej mógłby skutkować wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych.
Sąd i tak weryfikuje pełnomocnika inaczej. Art. 89 § 1 kpc w zdaniu trzecim zwalnia z obowiązku złożenia dokumentu wykazującego umocowanie, jeżeli stwierdzenie umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną. Ten wykaz to właśnie system teleinformatyczny z art. 58a ust. 1 Prawa o adwokaturze. Sąd sprawdza adwokata jednym zapytaniem i widzi przy tym więcej danych niż obywatel w publicznej wyszukiwarce.
Największe zamieszanie bierze się stąd, że słowo prawnik nie jest tytułem chronionym i nie odpowiada mu żaden rejestr. Chronione są tytuły adwokata i radcy prawnego, każdy z osobnym samorządem i osobną listą. Osobno stoi rola procesowa, czyli to, kto w danej sprawie może być Waszym pełnomocnikiem. Zamknięty katalog takich osób zawiera art. 87 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego i nie pokrywa się on z podziałem zawodowym.
| Kto | Gdzie sprawdzisz | Co może w sądzie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Adwokat | Krajowy rejestr adwokatów i aplikantów adwokackich, lista adwokatów | Pełnomocnik w sprawach cywilnych i obrońca w sprawach karnych, bez ograniczenia instancji | art. 87 § 1 kpc |
| Radca prawny | Rejestr radców prawnych prowadzony przez samorząd radcowski | Pełnomocnik w sprawach cywilnych na równi z adwokatem. Obrońcą w sprawie karnej może być tylko wtedy, gdy nie pozostaje w stosunku pracy | art. 87 § 1 kpc oraz ustawa o radcach prawnych |
| Aplikant adwokacki | Ten sam rejestr, ale odrębna lista aplikantów | Zastępuje konkretnego adwokata po sześciu miesiącach aplikacji, przed wszystkimi sądami z wyjątkiem Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu | art. 77 ust. 1 Prawa o adwokaturze |
| Prawnik bez uprawnień zawodowych | Żaden. Ukończenie prawa nie wiąże się z wpisem do jakiegokolwiek rejestru | Nie może być pełnomocnikiem procesowym, chyba że mieści się w jednej z pozostałych kategorii z art. 87 kpc, na przykład jako osoba w stałym stosunku zlecenia | art. 87 § 1 kpc |
| Osoba bliska | Żaden | Małżonek, rodzeństwo, zstępni i wstępni strony oraz osoby w stosunku przysposobienia mogą być pełnomocnikami bez żadnych uprawnień zawodowych | art. 87 § 1 kpc |
Zwróćcie uwagę na aplikanta adwokackiego. Nie ma go w katalogu z art. 87 § 1 kpc, bo nie działa jako samodzielny pełnomocnik, tylko zastępuje konkretnego adwokata na podstawie art. 77 Prawa o adwokaturze. Podpisze pisma procesowe z wyraźnego upoważnienia adwokata, ale nie wolno mu podpisać apelacji, skargi kasacyjnej ani skargi konstytucyjnej. Jeżeli zależy Wam, żeby sprawę prowadził osobiście adwokat, którego wynajęliście, zapiszcie to w umowie, bo samo zastępstwo aplikanta jest zgodne z prawem. Praktyczne różnice między zawodami rozłożyliśmy na czynniki pierwsze w porównaniu adwokata i radcy prawnego, a listę radcowską opisuje osobno rejestr radców prawnych.
Jeżeli weryfikacja wypadła negatywnie, a osoba nadal przedstawia się jako adwokat, mówimy o wykroczeniu. Art. 61 § 1 Kodeksu wykroczeń karze przywłaszczenie sobie stanowiska, tytułu lub stopnia grzywną do 1 000 zł albo karą nagany. Kara nie jest wysoka, ale § 3 tego samego przepisu daje sądowi możliwość orzeczenia przepadku przedmiotów służących do popełnienia wykroczenia, wymieniając wprost pieczęcie, stemple, papier firmowy i bilety wizytowe, i to nawet wtedy, gdy nie stanowią własności sprawcy.
Zachowajcie wizytówkę, wydruk strony internetowej, treść e-maili i umowę. Liczy się to, jakim tytułem posługiwała się ta osoba, a nie to, jaką pomoc obiecywała.
Wykroczenia z art. 61 Kodeksu wykroczeń ściga policja. Jeżeli doszło również do wyłudzenia pieniędzy, sprawa może się kwalifikować jako oszustwo, czyli przestępstwo, a nie wykroczenie.
Okręgowa rada adwokacka reaguje na bezprawne posługiwanie się tytułem adwokata, bo dotyczy to wprost jej zawodu. Wskażcie miasto i dokładne brzmienie tytułu, którym posługiwała się ta osoba.
Osobno warto sprawdzić, co realnie stało się z Waszą sprawą. Pismo napisane przez osobę bez uprawnień nie jest z tego powodu nieważne, ale jeżeli została złożona jako pełnomocnik, sąd wezwie do usunięcia braku umocowania. Skutki bywają dotkliwe, gdy w tle biegnie termin. Więcej o tym, kto w ogóle może Was reprezentować, piszemy w artykule o tym, czy prawnik może reprezentować w sądzie.
Uczciwa odpowiedź brzmi: nie z rejestru. Rejestr odpowiada na jedno pytanie, czyli czy dana osoba ma uprawnienia. Wszystko poza tym trzeba zweryfikować samodzielnie i najlepiej zanim podpiszecie umowę. Poniżej trzy rzeczy, które realnie zmniejszają ryzyko, w kolejności od najprostszej.
Umowa powinna wskazywać, co dokładnie obejmuje zlecenie, ile instancji, kto stawia się na rozprawach i co dzieje się z wynagrodzeniem, gdy sprawa kończy się wcześniej. Brak takiego zapisu jest źródłem większości późniejszych sporów.
Sprawdźcie, czy nazwisko, izba i numer wpisu z rejestru zgadzają się z tym, co widnieje na umowie i na pismach. Rozbieżność najczęściej oznacza, że sprawę prowadzi kto inny niż osoba, z którą rozmawialiście.
Adwokaci podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu zawodu. Pytanie o polisę jest normalne i dobrze świadczy o kliencie, a nie źle.
Nie da się natomiast sprawdzić skuteczności adwokata w żadnej urzędowej bazie, bo nikt w Polsce nie prowadzi statystyk wygranych spraw. Deklarowana specjalizacja też nie jest wpisem do rejestru, tylko informacją handlową, którą adwokat podaje na własną odpowiedzialność w granicach zasad etyki zawodowej. Jeżeli szukacie punktu odniesienia dla wynagrodzenia, zebraliśmy realne widełki w przewodniku o tym, ile kosztuje adwokat, a zasady prezentowania się kancelarii opisuje strona o kancelariach adwokackich.
Wpisz nazwisko w krajowym rejestrze adwokatów i aplikantów adwokackich prowadzonym przez Naczelną Radę Adwokacką. Jeżeli osoba figuruje na liście adwokatów, jest adwokatem. Rejestr podaje imię, nazwisko i numer wpisu, bo zgodnie z art. 58a ust. 2 Prawa o adwokaturze tylko te trzy dane są publiczne. Brak wyniku sprawdź jeszcze w rejestrze radców prawnych.
Publiczny rejestr potwierdza wpis na listę, ale nie potwierdza prawa do wykonywania zawodu w danym dniu. Art. 4b Prawa o adwokaturze wymienia sytuacje, w których adwokat mimo wpisu nie może prowadzić spraw, w tym karę zawieszenia w czynnościach zawodowych. Informacja o zawieszeniu trafia tylko do systemu dla sądów, więc pewność daje telefon do okręgowej rady adwokackiej.
Słowo prawnik nie jest tytułem chronionym i nie ma rejestru prawników. Chronione są tytuły adwokata i radcy prawnego, każdy z własnym rejestrem samorządowym. Jeżeli kogoś nie ma w żadnym z nich, może być prawnikiem w sensie wykształcenia, ale nie może być Waszym pełnomocnikiem w sądzie na podstawie art. 87 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.
Numer wpisu na listę adwokatów jest widoczny przy nazwisku w krajowym rejestrze adwokatów oraz na stronie okręgowej rady adwokackiej, która prowadzi daną listę. To jedyny identyfikator, który publicznie odróżnia dwóch adwokatów o identycznym imieniu i nazwisku, więc przy weryfikacji porównujcie właśnie jego, a nie miasto.
Nie. Art. 126 Kodeksu postępowania cywilnego wymienia wymogi formalne pisma procesowego i numeru wpisu adwokata wśród nich nie ma. Pismo musi zawierać imiona i nazwiska pełnomocników, a pierwsze pismo w sprawie także ich adresy. Wymóg podania numeru PESEL albo NIP dotyczy powoda, nie jego pełnomocnika.
Tak. Naczelna Rada Adwokacka udostępnia sądom listy przez system teleinformatyczny, a art. 89 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego zwalnia z obowiązku składania dokumentu wykazującego umocowanie, jeżeli sąd może je stwierdzić na podstawie rejestru dostępnego mu drogą elektroniczną. Sąd widzi przy tym więcej danych niż obywatel.
Rejestr odpowiada wyłącznie na pytanie o uprawnienia i nie zawiera opinii, ocen ani historii dyscyplinarnej. Wiarygodność weryfikuje się inaczej: pisemną umową z określonym zakresem zlecenia i wynagrodzeniem, żądaniem podania numeru wpisu oraz sprawdzeniem, czy adres kancelarii i forma wykonywania zawodu zgadzają się z tym, co adwokat deklaruje.
Przywłaszczenie tytułu jest wykroczeniem z art. 61 § 1 Kodeksu wykroczeń, zagrożonym karą grzywny do 1 000 zł albo karą nagany. Sąd może dodatkowo orzec przepadek pieczęci, stempli, papieru firmowego i biletów wizytowych, choćby nie stanowiły własności sprawcy. Zgłoszenia przyjmuje policja, a o samym fakcie warto zawiadomić okręgową radę adwokacką.
Aplikant nie jest samodzielnym pełnomocnikiem, ale po sześciu miesiącach aplikacji może zastępować adwokata przed sądami, z wyjątkiem Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Pisma procesowe podpisuje z wyraźnego upoważnienia adwokata, ale nie wolno mu podpisać apelacji, skargi kasacyjnej ani skargi konstytucyjnej.
Nie, jeżeli chce jednocześnie wykonywać zawód. Art. 4b ust. 1 pkt 1 Prawa o adwokaturze wyłącza wykonywanie zawodu adwokata w czasie pozostawania w stosunku pracy. Wyjątek obejmuje pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych, czyli kadrę uczelnianą. Radców prawnych ta zasada nie dotyczy i to jedna z podstawowych różnic między zawodami.
Najczęstsze przyczyny to literówka, drugie imię wpisane w rejestrze, nazwisko dwuczłonowe zapisane inaczej oraz szukanie po mieście kancelarii zamiast po izbie. Wpisujcie samo nazwisko, bez imienia i bez filtrów, a dopiero potem zawężajcie wynik. Jeżeli nadal nie ma trafienia, sprawdźcie rejestr radców prawnych.
Weryfikacja pełnomocnika to jeden z kilku rejestrów, które przydają się w toczącej się sprawie. Opinię w procesie wyda biegły sądowy z listy okręgowej, do ugody może doprowadzić mediator z listy sądu okręgowego, a po prawomocnym wyroku sprawą zajmuje się komornik z wykazu Ministra Sprawiedliwości. Sam wykaz adwokatów wraz z instrukcją korzystania z wyszukiwarki znajdziecie w krajowym rejestrze adwokatów.
W egzekucji stawka minimalna jest równocześnie maksymalna. Ile wynosi 25% i 50% ze skali § 2, dlaczego sześcio...
Zachowek można rozłożyć na raty na maksymalnie pięć lat, wyjątkowo do dziesięciu (art. 997¹ kc). Sprawdź, co w...
Formalnie dziecko nie może odmówić kontaktów aż do pełnoletności, ale od wyroku TK SK 3/20 rodzic nie zapłaci...