Lista mediatorów sądowych: wykaz stałych mediatorów i Krajowy Rejestr Mediatorów

Mediacja bywa najtańszym i najszybszym sposobem zakończenia sprawy, ale zaczyna się od pytania, na które trudno znaleźć prostą odpowiedź: gdzie właściwie leży lista mediatorów i kogo z niej wybrać. Poniżej pokazujemy, kto tę listę prowadzi, co z niej wyczytacie, a czego nie, i ile opłaty sądowej wraca, gdy dojdzie do ugody.

Jak znaleźć mediatora Sprawdź adwokata w rejestrze

W skrócie

Listę stałych mediatorów prowadzi prezes sądu okręgowego, osobno w każdym z 47 okręgów, a art. 157e Prawa o ustroju sądów powszechnych nakazuje mu zamieścić ją w Biuletynie Informacji Publicznej sądu. Publikacja online jest tu obowiązkiem ustawowym, więc listy mediatorów są realnie dostępne w sieci, inaczej niż listy biegłych. Lista podaje imię, nazwisko i rok urodzenia mediatora, adres do korespondencji, wykształcenie oraz specjalizacje, natomiast telefon i e-mail tylko na jego wniosek. Krajowy Rejestr Mediatorów działa na razie jako pilotaż Ministerstwa Sprawiedliwości, a ustawa, która ma go wprowadzić na stałe, trafiła do Sejmu 7 sierpnia 2026 r. i nie jest jeszcze prawem.

Gdzie znaleźć listę mediatorów sądowych

Najczęstszy błąd to szukanie jednej ogólnopolskiej wyszukiwarki mediatorów, tak jak szuka się rejestru adwokatów. Taka wyszukiwarka jeszcze nie działa w wersji urzędowej. Zamiast niej istnieją cztery różne źródła i tylko jedno z nich jest dokumentem, do którego odwoła się sąd.

Źródło	Gdzie leży	Podstawa	Kiedy z niego korzystać
Lista stałych mediatorów sądu okręgowego	Biuletyn Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego sądu okręgowego, zwykle w zakładce Mediacja lub Mediatorzy	art. 157d § 1 i art. 157e Prawa o ustroju sądów powszechnych	Zawsze, gdy sąd skierował Was do mediacji albo gdy sami szukacie mediatora do sprawy, która już się toczy.
Listy mediatorów organizacji i uczelni	Strony ośrodków mediacyjnych, izb gospodarczych i uczelni, które taką listę prowadzą	art. 183² § 3 Kodeksu postępowania cywilnego	Gdy szukacie mediatora do sporu gospodarczego albo z bardzo wąskiej dziedziny, bo ośrodki branżowe bywają tu lepiej obsadzone niż lista sądowa.
Wykaz w sprawach karnych i dla nieletnich	Odrębny wykaz instytucji i osób uprawnionych do prowadzenia postępowania mediacyjnego, prowadzony przez prezesa sądu okręgowego	przepisy o postępowaniu mediacyjnym w sprawach karnych	Gdy mediacja dotyczy sprawy karnej lub nieletniego, bo lista cywilna to inny dokument i inne osoby.
Krajowy Rejestr Mediatorów	Działa jako pilotaż Ministerstwa Sprawiedliwości, nie jako rejestr powszechnie obowiązujący	projekt ustawy UD237, od 7 sierpnia 2026 r. w Sejmie	Pomocniczo. Dopóki ustawa nie wejdzie w życie, dokumentem rozstrzygającym pozostaje lista prowadzona przez prezesa sądu okręgowego.

Dlaczego listy mediatorów łatwiej znaleźć niż listy biegłych

To porównanie tłumaczy rzecz, która wielu osobom wydaje się przypadkiem. Przy mediatorach ustawa mówi wprost: prezes sądu okręgowego udostępnia listę w siedzibie sądu oraz zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej sądu. Publikacja w internecie jest obowiązkiem. Przy biegłych sądowych rozporządzenie każe tylko udostępniać listę w sekretariatach, a publikacja online jest praktyką, nie obowiązkiem. Stąd bierze się różnica, którą widać gołym okiem: listę mediatorów znajdziecie w kilka minut, a listę biegłych sądowych czasem trzeba wypraszać w sekretariacie.

Lista mediatorów sądowych w Twoim mieście

Ludzie szukają listy mediatorów po nazwie miasta, a listy prowadzi się po okręgach sądowych. Poniższa tabela przekłada jedno na drugie dla dwudziestu największych ośrodków wraz z pułapkami, które w każdym z nich występują.

Miasto	Gdzie leży lista	Na co uważać
Warszawa	Sąd Okręgowy w Warszawie oraz Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie	Jedyne miasto z dwoma sądami okręgowymi. Sprawdźcie obie listy, bo mediator bywa wpisany tylko przy jednym z nich.
Kraków	Sąd Okręgowy w Krakowie	Okręg sięga daleko poza samo miasto, więc lista jest szersza niż Kraków i obejmuje mediatorów z całej Małopolski zachodniej.
Łódź	Sąd Okręgowy w Łodzi	Sprawy rodzinne i gospodarcze to dwie najliczniej obsadzone specjalizacje na każdej dużej liście.
Wrocław	Sąd Okręgowy we Wrocławiu	Listę publikuje się zwykle jako tabelę z kolumną specjalizacji, co pozwala odsiać mediatorów spoza Waszej dziedziny.
Poznań	Sąd Okręgowy w Poznaniu	Przy części nazwisk nie ma telefonu ani e-maila i jest to zgodne z prawem, bo te dane trafiają na listę tylko na wniosek mediatora.
Gdańsk	Sąd Okręgowy w Gdańsku	Przy sporach z podmiotem zagranicznym sprawdźcie w kolumnie wykształcenia, czy mediator pracuje w języku obcym.
Katowice	Sąd Okręgowy w Katowicach	W województwie śląskim działa kilka sądów okręgowych, więc katowicka lista nie obejmuje całego regionu.
Gliwice	Sąd Okręgowy w Gliwicach	Odrębny okręg obok katowickiego. To najczęstszy powód pomyłki przy szukaniu mediatora ze Śląska.
Bielsko-Biała	Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej	Trzeci śląski okręg. Lista jest krótsza, więc w wąskich specjalizacjach warto od razu sprawdzić także Katowice.
Szczecin	Sąd Okręgowy w Szczecinie	Okręg obejmuje znaczną część Pomorza Zachodniego, a nie samo miasto.
Białystok	Sąd Okręgowy w Białymstoku	W mniejszych okręgach niektóre wąskie specjalizacje mają jednego mediatora albo nie ma ich wcale.
Lublin	Sąd Okręgowy w Lublinie	Gdy w okręgu brakuje specjalisty, nic nie stoi na przeszkodzie, żeby wskazać mediatora z listy innego sądu okręgowego.
Rzeszów	Sąd Okręgowy w Rzeszowie	Podkarpacie ma jeszcze okręgi w Krośnie, Przemyślu i Tarnobrzegu, więc rzeszowska lista to nie całe województwo.
Bydgoszcz	Sąd Okręgowy w Bydgoszczy	Toruń ma własny sąd okręgowy, więc dwie sąsiednie listy w tym samym województwie to norma.
Kielce	Sąd Okręgowy w Kielcach	Listy bywają publikowane w kilku plikach, osobno dla spraw rodzinnych i osobno dla gospodarczych.
Częstochowa	Sąd Okręgowy w Częstochowie	Mały okręg z krótką listą. Przy sprawie gospodarczej warto rozważyć ośrodek mediacyjny przy izbie gospodarczej.
Zielona Góra	Sąd Okręgowy w Zielonej Górze	Lubuskie ma także okręg w Gorzowie Wielkopolskim, o którym łatwo zapomnieć.
Opole	Sąd Okręgowy w Opolu	Jeden okręg na całe województwo, więc lista opolska jest tu wyjątkowo kompletna.
Olsztyn	Sąd Okręgowy w Olsztynie	Warmińsko-mazurskie obsługują jeszcze okręgi w Elblągu i Ostrołęce, przy czym ten ostatni leży już na Mazowszu.
Siedlce	Sąd Okręgowy w Siedlcach	Okręg mazowiecki poza Warszawą. Przy sprawach z podwarszawskich powiatów sprawdźcie, który sąd jest właściwy.

Jeszcze jedna rzecz, która potrafi zmylić. To samo nazwisko bywa na kilku listach naraz i nie jest to błąd. Prawomocna decyzja o wpisie w jednym sądzie okręgowym stanowi podstawę wpisu na listę prowadzoną w innym sądzie, na wniosek samego mediatora. Doświadczeni mediatorzy korzystają z tego regularnie, zwłaszcza w okręgach sąsiadujących ze sobą, jak Katowice, Gliwice i Bielsko-Biała.

Stały mediator, mediator z listy organizacji i mediator wskazany przez strony

To rozróżnienie bywa traktowane jako formalność, a ma bardzo konkretny skutek. Decyduje o tym, czy wybrana osoba może po prostu odmówić poprowadzenia Waszej mediacji.

Rola	Na jakiej liście	Jak się na nią wchodzi	Czy może odmówić mediacji
Stały mediator	Lista prowadzona przez prezesa sądu okręgowego	Decyzja administracyjna prezesa sądu okręgowego, od której służy odwołanie do prezesa sądu apelacyjnego	Może odmówić prowadzenia mediacji tylko z ważnych powodów i musi o nich niezwłocznie powiadomić strony oraz sąd
Mediator z listy organizacji lub uczelni	Lista prowadzona przez organizację pozarządową w zakresie jej zadań statutowych albo przez uczelnię	Wpis za pisemną zgodą mediatora, na zasadach ustalonych przez samą organizację	Może odmówić prowadzenia mediacji bez podawania ważnych powodów
Mediator wskazany przez strony	Żadna lista nie jest potrzebna	Zgodny wybór stron. Wystarczy pełna zdolność do czynności prawnych i pełnia praw publicznych	Może odmówić swobodnie, bo nie wiążą go ograniczenia przewidziane dla stałego mediatora

Praktyczny wniosek jest prosty. Jeżeli zależy Wam na tym, żeby mediacja faktycznie ruszyła, a nie utknęła na etapie szukania chętnej osoby, wybierzcie stałego mediatora z listy sądu. Art. 183(2) § 4 Kodeksu postępowania cywilnego pozwala mu odmówić prowadzenia mediacji tylko z ważnych powodów, o których musi niezwłocznie powiadomić strony, a gdy skierował Was sąd, także sąd. Mediator z listy prowadzonej przez organizację pozarządową albo osoba wskazana przez Was samych żadnym takim ograniczeniem nie jest związana.

Co zawiera lista stałych mediatorów, a czego na niej nie ma

Zakres danych określa art. 157d § 2 i § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Warto wiedzieć, czego szukać, a czego nie ma sensu szukać, zanim zaczniecie dzwonić do sądu.

Jest Imię i nazwisko mediatora oraz rok urodzenia

Jest Adres do korespondencji

Jest Informacja o wykształceniu i odbytych szkoleniach

Jest Informacje o specjalizacjach mediatora

Jest Numer telefonu i adres e-mail, ale wyłącznie na wniosek mediatora

Jest Informacja o wpisie na listę prowadzoną przez organizację lub uczelnię, także na wniosek

Nie ma Stawka wynagrodzenia, jakiej mediator zażąda w Waszej sprawie

Nie ma Liczba przeprowadzonych mediacji i odsetek zakończonych ugodą

Nie ma Oceny wystawione przez wcześniejsze strony mediacji

Nie ma Informacja, czy mediator ma obecnie wolne terminy

Brak telefonu przy nazwisku bywa odbierany jako sygnał, że wpis jest martwy. Nie jest. Numer telefonu, adres e-mail oraz informację o wpisie na listę prowadzoną przez organizację lub uczelnię zamieszcza się wyłącznie na wniosek mediatora. Obowiązkowy jest natomiast adres do korespondencji, więc kontakt zawsze da się nawiązać, a w praktyce najszybciej przez sekretariat wydziału prowadzącego sprawę.

Jak znaleźć mediatora sądowego krok po kroku

1

Ustal właściwy sąd okręgowy, a nie miasto

Listy prowadzi się po okręgach sądowych, nie po miastach ani województwach. Jeżeli Waszą sprawę rozpoznaje sąd rejonowy, i tak szukacie listy sądu okręgowego nadrzędnego, bo to jego prezes jest jedynym organem wpisującym stałych mediatorów. Tabela miast niżej zamyka tę lukę dla dwudziestu największych ośrodków.
2

Otwórz BIP tego sądu, a nie stronę główną

Ustawa nakazuje zamieszczać aktualną listę stałych mediatorów w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej sądu. Szukajcie zakładki Mediacja, Mediatorzy albo Lista stałych mediatorów. Jeżeli plik na stronie głównej wygląda na stary, wersja z BIP jest tą, którą sąd ma obowiązek utrzymywać w stanie aktualnym.
3

Filtruj po specjalizacji, nie po nazwisku

Specjalizacja jest obowiązkowym elementem listy i to ona decyduje o dopasowaniu. Mediator wyspecjalizowany w sprawach rodzinnych prowadzi rozmowę zupełnie inaczej niż mediator gospodarczy, bo inne są stawki emocjonalne i inny jest przedmiot sporu. Przy podziale majątku po rozwodzie szukacie kogoś, kto ma w opisie zarówno sprawy rodzinne, jak i majątkowe.
4

Sprawdź, czy jest kontakt, i nie zrażaj się, gdy go nie ma

Telefon i e-mail trafiają na listę wyłącznie na wniosek mediatora, więc ich brak nie oznacza, że wpis jest nieaktualny. Zawsze jest za to adres do korespondencji, a w praktyce sekretariat wydziału poda numer, gdy powołacie się na postanowienie kierujące do mediacji.
5

Uzgodnijcie osobę wspólnie ze stroną przeciwną

Mediacja z mediatorem, którego druga strona uważa za narzuconego, zaczyna się od nieufności i zwykle na tym kończy. Wskazanie wspólnego kandydata z listy jest krokiem, który realnie podnosi szanse na ugodę, a przy okazji oszczędza posiedzenia poświęconego samemu wyborowi.
6

Pilnuj tygodniowego terminu na sprzeciw

Jeżeli sąd skierował Was do mediacji postanowieniem, a nie chcecie w niej uczestniczyć, sprzeciw trzeba złożyć w terminie tygodnia od ogłoszenia albo doręczenia tego postanowienia. Po tym terminie mediacja się odbędzie. Zasada nie działa, jeżeli zgodę na mediację wyraziliście jeszcze przed wydaniem postanowienia.

Kto może zostać stałym mediatorem

Art. 157a Prawa o ustroju sądów powszechnych wymienia sześć warunków, które trzeba spełnić łącznie. Ta sekcja przyda się nie tylko kandydatom: wiedząc, czego ustawa nie wymaga, inaczej patrzy się na wpis na liście.

Pełna zdolność do czynności prawnych i pełnia praw publicznych

To warunek z art. 183² § 1 kpc, do którego art. 157a odsyła. Dotyczy każdego mediatora, nie tylko stałego.

Wiedza i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji

Ustawa nie wskazuje dziś żadnego egzaminu ani obowiązkowego kursu. Ocenia to prezes sądu okręgowego na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku. Właśnie ten brak jednolitego standardu ma zlikwidować projekt UD237.

Ukończone 26 lat

Twardy próg wieku, o rok wyższy niż przy biegłych sądowych, gdzie rozporządzenie wymaga ukończonych 25 lat. Nie ma od niego wyjątku.

Znajomość języka polskiego

Warunek wymieniony wprost w ustawie. Nie wyklucza prowadzenia mediacji także w innym języku, jeżeli mediator go zna.

Brak prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne

Dotyczy również umyślnego przestępstwa skarbowego. Oświadczenie w tej sprawie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.

Wpis na listę prowadzoną przez prezesa sądu okręgowego

Szósty warunek jest o tyle nietypowy, że to sam wpis. Bez niego można być mediatorem, ale nie można być stałym mediatorem, a to dwie różne role.

Czternaście dni i sprawa załatwia się sama

Przepis, o którym poradniki milczą, a który realnie zmienia sytuację kandydata: art. 157b § 1b Prawa o ustroju sądów powszechnych. Sprawę wpisu na listę stałych mediatorów uznaje się za załatwioną milcząco, w sposób w całości uwzględniający żądanie wnioskodawcy, jeżeli prezes sądu okręgowego nie wyda decyzji ani postanowienia w terminie 14 dni od doręczenia wniosku. Milczące załatwienie sprawy przy wejściu do roli zawodowej jest w polskim prawie rzadkością. Od decyzji w przedmiocie wpisu lub skreślenia służy odwołanie do prezesa sądu apelacyjnego.

Krajowy Rejestr Mediatorów: co się zmienia

To najczęściej wyszukiwane hasło w całym temacie i jednocześnie najczęściej mylnie opisywane. Rejestr istnieje, ale w wersji pilotażowej, a ustawa, która ma go ustanowić na stałe, jest dopiero projektem.

Zagadnienie	Stan obecny	Projekt UD237
Kto prowadzi listę	Prezes każdego z 47 sądów okręgowych, osobno	Minister Sprawiedliwości, jeden rejestr elektroniczny
Nazwa zawodu	Stały mediator	Mediator sądowy
Zasięg	47 odrębnych list okręgowych, bez wspólnej wyszukiwarki	Jeden Krajowy Rejestr Mediatorów dostępny publicznie
Wejście do zawodu	Decyzja prezesa sądu okręgowego, bez ustawowego egzaminu	Szkolenie podstawowe i egzamin, a do tego szkolenie specjalistyczne
Kto szkoli	Dowolny podmiot, bez ustawowego standardu programu	Instytucje szkolące ujęte w rejestrze
Stan na 21 sierpnia 2026 r.	Obowiązuje	Skierowany do Sejmu 7 sierpnia 2026 r., nie jest prawem

Stan na 21 sierpnia 2026 r. wygląda tak. Pilotaż Krajowego Rejestru Mediatorów zaplanowano na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2026 r. i służy sprawdzeniu rozwiązań zaprojektowanych w rejestrze pod kątem ich funkcjonalności oraz bezpieczeństwa danych. Wpis do wersji pilotażowej następuje na wniosek osób już figurujących na listach stałych mediatorów albo w wykazie dla spraw karnych. Równolegle projekt ustawy o mediatorach sądowych, instytucjach szkolących w zakresie mediacji i Krajowym Rejestrze Mediatorów, oznaczony numerem UD237, przeszedł przez Radę Ministrów i 7 sierpnia 2026 r. został skierowany do Sejmu. Sprawdziliśmy to bezpośrednio w wykazie Rządowego Centrum Legislacji, a nie w streszczeniach, bo to etap procesu decyduje o tym, czy piszemy "obowiązuje", czy "projekt".

Praktyczny wniosek na dziś: dopóki ustawa nie wejdzie w życie, jedynym dokumentem rozstrzygającym pozostaje lista prowadzona przez prezesa sądu okręgowego. Serwis, który obiecuje Wam kompletny, urzędowy rejestr mediatorów dla całej Polski, opisuje stan przyszły, a nie obecny. Ta sama ostrożność przydaje się przy innych zawodach prawniczych, co zebraliśmy w przewodniku po rejestrach prawników.

Ile opłaty sądowej wraca po ugodzie przed mediatorem

To jest argument, który przekonuje najskuteczniej, a pada najrzadziej. Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych każe sądowi zwrócić stronie opłatę z urzędu, a więc bez osobnego wniosku, i różnicuje ją zależnie od tego, kiedy doszło do ugody.

Cała opłata

Wraca w całości od pisma wszczynającego postępowanie w pierwszej instancji oraz od zarzutów od nakazu zapłaty, jeżeli postępowanie zakończyło się zawarciem ugody przed rozpoczęciem rozprawy przed sądem pierwszej instancji. To najkorzystniejszy moment i jednocześnie ten, który najłatwiej przegapić.

Trzy czwarte opłaty

Wraca, gdy ugodę przed mediatorem zawarto już po rozpoczęciu rozprawy, a także od opłaty od apelacji, jeżeli do ugody przed mediatorem doszło w toku postępowania przed sądem drugiej instancji. Nawet na etapie apelacji mediacja zwraca więc znaczną część kosztów.

Warto zestawić to z drugą stroną rachunku. Ugoda zawarta przed sądem po rozpoczęciu rozprawy daje zwrot połowy opłaty, a więc mediacja wypada tu wyraźnie lepiej niż ugoda sądowa na tym samym etapie. Do tego dochodzi oszczędność czasu, której nie widać w tabeli opłat, a która przy sprawach o podział majątku po rozwodzie bywa liczona w latach. Osobno warto policzyć, ile w Waszej sprawie wyniesie wynagrodzenie adwokata, bo mediacja skraca postępowanie, a więc zwykle skraca też listę czynności pełnomocnika.

Czy mediacja jest obowiązkowa

Nie jest, i to nawet wtedy, gdy skierował Was do niej sąd. Art. 183(8) § 1 Kodeksu postępowania cywilnego pozwala sądowi skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania, a takie postanowienie może wydać również referendarz sądowy. Zaraz potem § 2 stawia jednak granicę: mediacji nie prowadzi się, jeżeli strona sprzeciwi się jej w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia albo doręczenia postanowienia kierującego do mediacji. Wyjątkiem jest sytuacja, w której przed wydaniem postanowienia strona zgodziła się już na mediację, bo wtedy nie może się z tej zgody wycofać tą drogą.

Osobną rzeczą jest spotkanie informacyjne. Przewodniczący albo referendarz sądowy może wezwać strony do udziału w spotkaniu poświęconym polubownym metodom rozwiązywania sporów, a prowadzić je może sędzia, referendarz, urzędnik sądowy, asystent sędziego albo właśnie stały mediator. Spotkanie informacyjne to nie mediacja i nie oznacza zgody na nią, choć bywa tak odbierane.

Zanim złożycie sprzeciw odruchowo, policzcie, co tracicie. Sprzeciw zamyka drogę do zwrotu opłaty opisanego wyżej i przywraca sprawę na zwykły tor, ze wszystkimi terminami i dowodami. Bywa, że to właściwa decyzja, zwłaszcza gdy druga strona traktuje mediację jako sposób na grę na zwłokę. Bywa też, że jest to najdroższy odruch w całej sprawie.

Kiedy przy mediacji potrzebujesz adwokata

Mediator jest bezstronny i nie doradza żadnej ze stron. To nie jest wada, tylko istota jego roli, ale ma jeden praktyczny skutek: nikt przy stole nie pilnuje wyłącznie Waszego interesu, chyba że przyprowadzicie kogoś, kto to robi.

Gdy ugoda ma być tytułem wykonawczym

Sąd odmawia nadania klauzuli wykonalności albo zatwierdzenia ugody, jeżeli jest ona sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Źle napisana ugoda to stracone miesiące i sprawa od nowa.

Gdy w grze jest majątek albo dzieci

Przy podziale majątku, alimentach i kontaktach ugoda przesądza o sytuacji na lata. Warto, żeby ktoś policzył skutki podatkowe i egzekucyjne, zanim ją podpiszecie.

Gdy druga strona ma pełnomocnika

Nierówność przygotowania widać przy stole mediacyjnym od pierwszych minut. To najczęstszy powód ugód, których jedna ze stron potem żałuje.

Adwokata sprawdzicie w rejestrze adwokatów, radcę prawnego w rejestrze radców prawnych, a jeżeli sprawa dotarła już do egzekucji, dane organu znajdziecie w rejestrze komorników sądowych. Gdy spór jest rodzinny, przyda się też adwokat rozwodowy, a przy sporze o pieniądze z firmą warto wcześniej przeczytać, co zrobić z niezapłaconą fakturą.

Najczęstsze pytania o listę mediatorów sądowych

Gdzie znajdę listę mediatorów sądowych?

Lista stałych mediatorów leży w Biuletynie Informacji Publicznej sądu okręgowego właściwego dla Waszej sprawy. Publikacja w BIP jest obowiązkiem ustawowym z art. 157e Prawa o ustroju sądów powszechnych, a nie dobrą praktyką, więc każdy z 47 sądów okręgowych taką listę udostępnia. Prezes sądu udostępnia ją też w siedzibie sądu.

Kto prowadzi listę stałych mediatorów?

Prezes sądu okręgowego, dla obszaru właściwości swojego okręgu. Wynika to wprost z art. 157d § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Nie ma jednego organu centralnego, który prowadziłby listę mediatorów dla całej Polski, dlatego list jest 47, tyle ile sądów okręgowych.

Czy istnieje Krajowy Rejestr Mediatorów?

Działa jako pilotaż Ministerstwa Sprawiedliwości zaplanowany na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2026 r., a nie jako rejestr powszechnie obowiązujący. Ustawa, która ma go wprowadzić na stałe, to projekt UD237 skierowany do Sejmu 7 sierpnia 2026 r. Dopóki nie wejdzie w życie, dokumentem rozstrzygającym pozostaje lista sądu okręgowego.

Czym różni się stały mediator od zwykłego mediatora?

Stały mediator jest wpisany decyzją prezesa sądu okręgowego i może odmówić prowadzenia mediacji tylko z ważnych powodów, o których musi niezwłocznie powiadomić strony i sąd. Tak stanowi art. 183² § 4 kpc. Mediator z listy organizacji pozarządowej lub wskazany przez strony może odmówić swobodnie.

Kto może zostać stałym mediatorem sądowym?

Art. 157a Prawa o ustroju sądów powszechnych wymienia sześć warunków łącznie: pełna zdolność do czynności prawnych i pełnia praw publicznych, wiedza i umiejętności w zakresie mediacji, ukończone 26 lat, znajomość języka polskiego, brak prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne oraz wpis na listę prowadzoną przez prezesa sądu okręgowego.

Jak wpisać się na listę mediatorów sądowych?

Wniosek składa się do prezesa sądu okręgowego, dołączając oświadczenia i dokumenty potwierdzające spełnianie warunków. Prezes rozstrzyga decyzją administracyjną. Warto znać art. 157b § 1b: jeżeli w terminie 14 dni od doręczenia wniosku prezes nie wyda decyzji ani postanowienia, sprawę uznaje się za załatwioną milcząco, w całości po myśli wnioskodawcy.

Czy mediacja jest obowiązkowa?

Nie. Nawet gdy sąd skieruje strony do mediacji postanowieniem, mediacji nie prowadzi się, jeżeli strona sprzeciwi się jej w terminie tygodnia od ogłoszenia albo doręczenia tego postanowienia. Tak stanowi art. 183⁸ § 2 kpc. Wyjątkiem jest sytuacja, w której strona zgodziła się na mediację jeszcze przed wydaniem postanowienia.

Czy mediatorem może być sędzia?

Sędzia w czynnej służbie nie może być mediatorem. Art. 183(2) § 2 kpc mówi o tym wprost, ale w drugim zdaniu dodaje, że zakaz nie dotyczy sędziów w stanie spoczynku. Sędzia w stanie spoczynku prowadzący mediację działa więc całkowicie legalnie i na listach stałych mediatorów takie osoby rzeczywiście się pojawiają.

Czy ugoda zawarta przed mediatorem ma moc wyroku?

Po zatwierdzeniu przez sąd ugoda zawarta przed mediatorem ma moc prawną ugody zawartej przed sądem. Jeżeli podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie klauzuli wykonalności i wtedy jest tytułem wykonawczym, z którym idzie się prosto do komornika. Podstawa to art. 183¹⁵ § 1 kpc.

Czy po ugodzie przed mediatorem odzyskam opłatę sądową?

Tak, w całości albo w trzech czwartych. Cała opłata wraca, jeżeli postępowanie zakończyło się ugodą przed rozpoczęciem rozprawy w pierwszej instancji. Trzy czwarte wraca, gdy ugodę przed mediatorem zawarto już po rozpoczęciu rozprawy albo w toku postępowania przed sądem drugiej instancji. Sąd zwraca opłatę z urzędu.

Czy ten sam mediator może być na kilku listach?

Tak. Zgodnie z art. 157d § 4 Prawa o ustroju sądów powszechnych prawomocna decyzja o wpisie na listę w jednym sądzie okręgowym stanowi podstawę wpisu na listę prowadzoną w innym sądzie okręgowym, na wniosek mediatora. Dlatego to samo nazwisko potrafi się pojawić w kilku okręgach naraz.

Zanim wybierzesz prawnika

Mediacja to jedna z dróg zakończenia sprawy, a nie jedyna. Jeżeli sprawa i tak trafi na wokandę, opinię wyda biegły sądowy z listy okręgowej, a uprawnienia pełnomocnika sprawdzicie w krajowym rejestrze adwokatów.