Koszty komornicze dla wierzyciela przy umorzeniu egzekucji

Wierzyciel płaci komornikowi z własnej kieszeni tylko w trzech sytuacjach: zaliczki na wydatki (korespondencja najwyżej 60 zł jednorazowo, poszukiwanie majątku 100 zł), opłatę 5 procent pozostałego długu, gdy sam wycofa wniosek albo zaniedba sprawę, oraz 150 zł, gdy egzekucja okaże się bezskuteczna. Tych 150 zł większość firm w ogóle nie zapłaci, jeśli wszczęła egzekucję w ciągu dwóch lat od uzyskania tytułu (art. 29 ust. 5 ustawy o kosztach komorniczych).

Resztę, czyli właściwą opłatę egzekucyjną 10 procent od odzyskanej kwoty, komornik ściąga od dłużnika razem z długiem. Dlatego pytanie, ile kosztuje egzekucja, ma dla wierzyciela dwie odpowiedzi: ile musi wyłożyć na start i ile może stracić, jeśli sprawa się nie uda. Obie liczymy poniżej na przepisach ustawy z 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych w tekście jednolitym Dz.U. 2024 poz. 377, bez późniejszych zmian.

Jakie koszty komornicze ponosi wierzyciel

Poniższa tabela zbiera wszystkie kwoty, które mogą trafić na rachunek wierzyciela w egzekucji świadczenia pieniężnego, czyli w typowej sprawie o niezapłaconą fakturę, pożyczkę albo czynsz.

Sytuacja	Ile płaci wierzyciel	Przepis
Zaliczka na koszty doręczeń	do 60 zł jednorazowo, rozliczana na końcu	art. 7 ust. 2
Poszukiwanie majątku dłużnika na zlecenie wierzyciela	100 zł opłaty stałej	art. 44
Wpis zajęcia w księdze wieczystej	opłata sądowa od wniosku, pobierana z góry	art. 17 ust. 1
Wycofanie wniosku przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia	100 zł	art. 29 ust. 2
Wycofanie wniosku albo bezczynność wierzyciela później	5 proc. pozostałego długu, najmniej 200 zł	art. 29 ust. 1, art. 28 ust. 4
Egzekucja bezskuteczna	150 zł, często 0 zł (zwolnienie)	art. 29 ust. 4 i 5
Egzekucja oczywiście niecelowa albo przeciw osobie, która nie jest dłużnikiem	10 proc. egzekwowanej kwoty	art. 30

Każda opłata stosunkowa w sprawie mieści się między 150 zł a 50 000 zł (art. 25 ust. 1). Podstawą jest cały dług z odsetkami i kosztami procesu, ale bez kosztów zastępstwa i kosztów komorniczych z tej samej egzekucji (art. 23 ust. 2).

Zaliczka na koszty komornicze

Komornik uzależnia czynność od zaliczki, jeśli ta czynność powoduje wydatki (art. 7 ust. 1). Zaliczka na korespondencję nie może jednorazowo przekroczyć 60 zł, chyba że planowane wydatki będą znacznie wyższe (art. 7 ust. 2). Na zapłatę masz co najmniej 7 dni od doręczenia wezwania, a niewykorzystaną część komornik zwraca po rozliczeniu. Zaliczka na doręczenia rozliczana jest dopiero przy zakończeniu postępowania (art. 16 ust. 2).

Jeżeli nie wiesz, gdzie dłużnik trzyma pieniądze, możesz zlecić komornikowi poszukiwanie majątku. To 100 zł opłaty stałej płatnej razem z wnioskiem (art. 44 i art. 22 ust. 1). Przy dłużniku, który pracuje na etacie albo ma konto w polskim banku, komornik i tak sprawdza podstawowe rejestry, więc zlecenie ma sens głównie przy firmach i osobach, które zmieniają źródła dochodu.

Koszty komornicze po umorzeniu egzekucji

Tu wierzyciele tracą najwięcej, bo koszt zależy od chwili, w której sprawa się kończy. Jeśli komornik umarza egzekucję na Twój wniosek albo dlatego, że przez 6 miesięcy nie dokonałeś czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia sprawy (art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.), obciąża Cię opłata 5 procent wartości długu pozostałego do wyegzekwowania (art. 29 ust. 1 ustawy). Opłata nie może być niższa niż 200 zł (art. 28 ust. 4).

Przykład. Dłużnik jest Ci winien 40 000 zł. Po trzech miesiącach dogadujecie się bez komornika i wycofujesz wniosek. Opłata to 2000 zł i płacisz ją Ty. Ten sam wniosek wycofany, zanim dłużnik dostał zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, kosztuje 100 zł (art. 29 ust. 2).

Przepis ma dwa ważne wyjątki na korzyść wierzyciela:

jeśli wykażesz, że wniosek wycofujesz, bo dłużnik zapłacił albo zawarł z Tobą porozumienie w ciągu miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia, opłata 5 procent obciąża dłużnika,
jeśli zapłata albo porozumienie przyszły po tym miesiącu, dłużnika obciąża opłata 10 procent wartości pozostałego długu.

Wniosek praktyczny jest prosty. Zanim wycofasz wniosek po ugodzie, zapisz ugodę na piśmie z datą i dołącz ją do pisma do komornika. Bez tego dowodu opłata zostaje na Tobie, choć to dłużnik nie płacił.

Koszty komornicze przy bezskutecznej egzekucji

Gdy dłużnik nie ma majątku, z którego da się cokolwiek odzyskać, komornik umarza postępowanie jako bezskuteczne. Pobiera wtedy od wierzyciela 150 zł, pomniejszone o opłaty już ściągnięte od dłużnika (art. 29 ust. 4). Jeśli komornik zdążył ściągnąć od dłużnika choćby 150 zł opłat, wierzyciel nie dopłaca nic.

W wielu poradnikach ta opłata opisana jest jako stały koszt każdej nieudanej egzekucji. To nieprawda, bo art. 29 ust. 5 zwalnia z niej trzy grupy wierzycieli:

osoby fizyczne dochodzące roszczeń pracowniczych albo odszkodowawczych,
jednostki samorządu terytorialnego,
firmy, których działalność nie jest finansowa ani ubezpieczeniowa, oraz firmy finansowe będące wierzycielem pierwotnym, jeśli wierzytelność nie była przedmiotem obrotu,

ale tylko pod warunkiem, że egzekucja została wszczęta przed upływem dwóch lat od powstania tytułu egzekucyjnego. Hurtownia, która w pół roku po nakazie zapłaty idzie do komornika, za bezskuteczną egzekucję nie zapłaci ani złotówki. Firma windykacyjna, która kupiła dług, zapłaci.

Opłata egzekucyjna od wierzyciela przy niecelowej egzekucji

Najdroższy błąd to wniosek oczywiście niecelowy albo skierowany przeciwko osobie, która nie jest dłużnikiem. Komornik wydaje wtedy postanowienie o pobraniu od wierzyciela 10 procent egzekwowanej kwoty i zwraca dłużnikowi wszystko, co już od niego ściągnął (art. 30). Przy długu 40 000 zł to 4000 zł. Typowe przyczyny to pomylony PESEL albo NIP, wniosek przeciwko wspólnikowi zamiast spółce i egzekucja z tytułu, który został już spłacony.

Ile wynosi opłata egzekucyjna, którą płaci dłużnik

Dla wierzyciela ta kwota nie jest kosztem, ale wpływa na to, ile i jak szybko odzyska. Komornik ściąga od dłużnika 10 procent wyegzekwowanej kwoty (art. 27 ust. 1), a gdy dłużnik wpłaci dług komornikowi w ciągu miesiąca od zawiadomienia, tylko 3 procent (art. 27 ust. 2). Minimalna opłata to 150 zł przy wpłacie w terminie, 200 zł przy egzekucji z konta, pensji albo wierzytelności i 300 zł w pozostałych przypadkach (art. 28 ust. 1 do 3).

Uwaga na pułapkę: pieniądze, które dłużnik przeleje bezpośrednio Tobie, nie są świadczeniem wyegzekwowanym (art. 27 ust. 3). Jeśli potem wycofasz wniosek bez udokumentowanego porozumienia, wracasz do reguły z art. 29 ust. 1, czyli 5 procent na Twój rachunek.

Koszty pełnomocnika w egzekucji i ich zwrot

Wynagrodzenie adwokata albo radcy prawnego w egzekucji odzyskujesz od dłużnika, ale tylko do wysokości stawki minimalnej: 25 procent stawki z § 2 rozporządzenia przy egzekucji z konta, pensji albo ruchomości i 50 procent przy egzekucji z nieruchomości. Szczegółową tabelę dla każdego progu znajdziesz we wpisie o kosztach zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym, a kwotę dla swojego długu policzy kalkulator kosztów zastępstwa procesowego.

Pełnomocnik zwraca się w egzekucji głównie tam, gdzie wierzyciel może stracić pieniądze na błędzie: przy wyborze sposobu egzekucji, przy dłużniku, który przepisuje majątek na rodzinę, i przy decyzji, czy wycofać wniosek po ugodzie. To są dokładnie te trzy miejsca z tabeli, w których opłata przechodzi na wierzyciela. Jeśli dług jest duży albo dłużnik aktywnie się broni, sprawdź w rejestrze adwokatów kancelarię, która prowadzi windykację w Twoim mieście.

Czy opłaca się iść do komornika z małym długiem

Zwykle tak, bo przy firmie z tytułem nie starszym niż dwa lata ryzyko ogranicza się do zaliczki na korespondencję. Opłata egzekucyjna i koszty zastępstwa idą na dłużnika. Gorzej wygląda rachunek przy wierzytelności kupionej od kogoś innego albo przy tytule sprzed kilku lat: wtedy bezskuteczna egzekucja kosztuje 150 zł, a do tego dochodzą koszty uzyskania samego tytułu, czyli opłata sądowa od pozwu.

Jeśli nie chcesz czekać na komornika albo nie wierzysz, że dłużnik ma majątek, możesz też sprzedać niezapłaconą fakturę i odzyskać część pieniędzy od razu, a ryzyko egzekucji przejmuje kupujący. Taki nabywca zapłaci jednak za bezskuteczną egzekucję sam, bo zwolnienie z art. 29 ust. 5 nie obejmuje wierzytelności, która była w obrocie.

Jak nie przepłacić komornikowi, lista kontrolna wierzyciela

Wszczynaj egzekucję w ciągu dwóch lat od uzyskania tytułu, żeby korzystać ze zwolnienia z opłaty 150 zł.
Sprawdź dane dłużnika z tytułem wykonawczym, zanim złożysz wniosek. Pomyłka co do osoby kosztuje 10 procent.
Porozumienie z dłużnikiem zawieraj na piśmie z datą i przekazuj komornikowi razem z wnioskiem o umorzenie.
Jeśli dłużnik płaci Tobie bezpośrednio, informuj o tym komornika na bieżąco.
Wybór komornika spoza rewiru ma swoje granice. Opisaliśmy je we wpisie o tym, kiedy wierzyciel może wybrać komornika.